Friday, June 21, 2019

ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ: έφηβος ετών 13


Γεννήθηκε: 21 Ιουνίου 2006

Όνομα Πατέρα: Πατριάρχης Φώτιος

Όνομα Μητέρας: Κάτια

Θετή μητέρα: Πάπισσα Ιωάννα

Mail: sjuzet@hotmail.com

Αναρτήσεις: 1352

Ειδικότητα: ελληνική και ξένη πεζογραφία


Το να διαβάζει κανείς είναι χαρά από μόνο του. Είναι μια γλυκιά ραστώνη που σε παρασέρνει έξω από την καθημερινότητα. Το να αθροίζεις αναγνώσεις δεν είναι ρεκόρ. Είναι ένα κίνητρο οι αναγνώσεις να γίνουν περισσότερες. Είναι κίνητρο να βρεθούν τα καλύτερα βιβλία –η αλήθεια είναι της πρόσφατης παραγωγής κι όχι τόσο της παλιότερης σοδειάς.

Είμαστε περήφανοι για όσα διαβάσαμε και όσα προτείναμε σ’ αυτό το καφέ. Τραπεζάκια, τζάκι τον χειμώνα, πεζούλια το καλοκαίρι, ζεστά ροφήματα, δροσερά cocktails, ελληνικά βιβλία, ξένα μυθιστορήματα, συλλογές διηγημάτων, νουβέλες, ποίηση, αφιερώματα κ.ά.

Τον τελευταίο χρόνο ομαδοποιήσαμε βιβλία με κοινό θέμα, κοινή καταγωγή ή κάτι άλλο που τα συνδέει. Έτσι φτιάξαμε μικρά αφιερώματα, που θέτουν στο τραπέζι “δίκτυα βιβλίων”. Π.χ.:
-Ισπανόφωνη λογοτεχνία: τα παιδιά του Cervantes
-Καλοκαιρινές αναγνώσεις αστυνομικών μυθιστορημάτων
-Η λογοτεχνία της ευρωπαϊκής αντίστασης απέναντι στον Ναζισμό
-Γαλλόφωνη λογοτεχνία
-Αμερικάνικη πεζογραφία
-Λογοτεχνία και πολιτική

Ευχόμαστε στη φίλη Anagnostria (anagnostria.blogspot.com) να συνεχίσει να διαβάζει δυναμικά,
σε όλους όσοι επισκέπτονται το Βιβλιοκαφέ να βρίσκουν αυτό που θέλουν
και σε όλους τους αναγνώστες να βρίσκουν πηγές έμπνευσης, κριτικής, συζήτησης…

Μπήκαμε στην εφηβεία και ελπίζουμε ότι σιγά σιγά ...θα ωριμάσουμε.
Πάπισσα Ιωάννα

Wednesday, June 19, 2019

Bogdan Teodorescu, “Το Στιλέτο”


Ρουμανία: οι επιθέσεις εναντίον των Ρομά κάνουν την υπόθεση να περάσει από το αστυνομικό μυστήριο στο πολιτικομιντιακό πεδίο. Κυβερνητικοί και αντικυβερνητικοί, ρατσιστές και αλληλέγγυοι, υπόκοσμος και δικαιώματα αναμιγνύονται σε ένα blender που ξεφεύγει πολύ από τα όρια του μυθιστορήματος.



Bogdan Teodorescu
“Spada”
2009

“Το Στιλέτο”
μετ. Μ. Μητσός
εκδόσεις Πόλις -2018


Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):
Αυτή η γνωστή άγνωστη χώρα των Βαλκανίων μοιάζει με μας αλλά ταυτόχρονα διαφέρει κιόλας.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):
Το ξεχωριστό που κάνει αμέσως εντύπωση είναι πόσο ίδια είναι η πολιτική και η κοινωνία της Ρουμανίας μ’ αυτήν της Ελλάδας, ίσως απρόσμενα ίδια. Στο μυθιστόρημα του Ρουμάνου συγγραφέα διαβάζουμε φράσεις όπως “πυλώνας σταθερότητας” “αγωγός φυσικού αερίου από τη Ρωσία” “ηγετική δύναμη” και πολιτικές πράξεις όπως έλεγχος των ΜΜΕ ή απειλή όσων δεν συμμορφώνονται, διαπλοκή, πολιτικό κόστος, ωρυόμενη αντιπολίτευση, δικαιώματα στις μειονότητες, πίεση της κοινής γνώμης κ.ο.κ.

Επομένως, αν το αστυνομικό αυτό μυθιστόρημα έχει να επιδείξει κάτι διαφορετικό απ’ τα άλλα, αυτό μπορεί να είναι μια τεθλασμένη ανάλυση της κοινωνίας τόσο της άλλης βαλκάνιας χώρας όσο και της δικής μας. Η αρχή γίνεται με τη δολοφονία ενός Τσιγγάνου του υποκόσμου και η σειρά των δολοφονιών σωριάζει πτώματα ανθρώπων με τα ίδια χαρακτηριστικά, Τσιγγάνων με παράνομη δραστηριότητα. Όλοι παίρνουν θέση σ’ αυτό το πρωτοφανές σκηνικό, με πολιτικές και ιδεολογικές πολεμίστρες. Ρατσιστική εκδήλωση, εκκαθάριση ομόφυλων ή άλλου είδους κίνητρο; Και πάνω σ’ αυτά συμπολίτευση και αντιπολίτευση κοντράρονται, οι δημοσιογράφοι επιτίθενται και αποκαλύπτουν ή εικάζουν, ρίχνουν λάδι στη φωτιά ή προπαγανδίζουν…

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):
Η Le Monde γράφει ότι δεν πρόκειται για ένα αμιγές αστυνομικό μυθιστόρημα, αλλά ένα πολιτικομιντιακό. Κι έχει απόλυτα δίκιο, αφού δεν εξιστορείται η έρευνα για τη διαλεύκανση των φόνων, αλλά πιο πολύ –έως εντελώς- το πολιτικό παρασκήνιο και η διαπλοκή των μέσων και του Τύπου, που στηριγμένοι πάνω στο κεντρικό θέμα παίζουν παιχνίδια κυβερνητικής και αντικυβερνητικής πολιτικής.

Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα, που το συναντώ και σε άλλα κείμενα αστυνομικοπολιτικής σύζευξης, είναι η απουσία χαρακτήρων, μυθιστορηματικών χαρακτήρων, αφού όλοι είναι ομοιώματα πραγματικών προσώπων ή ανθρώπινων τύπων. Έτσι, αντί να διαβάσουμε μια στιβαρή πλοκή διερεύνησης των δολοφονιών, παρακολουθούμε ένα παζλ δηλώσεων, συζητήσεων, άρθρων, τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και εκπομπών που προσεγγίζουν το θέμα υπέρ ή κατά του δολοφόνου, με το κωδικό όνομα Στιλέτο.

Έτσι, το ποιος είναι το Στιλέτο μοιάζει ανούσιο κι όλη η έμφαση ρίχνεται στο πολιτικό κομμάτι, σαν να διαβάζουμε εικονογραφημένο δοκίμιο!


> Ο Μπογκντάν Τεοντορέσκου γεννήθηκε το 1963 στο Βουκουρέστι. Έπειτα από σπουδές μηχανικού, απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στα ΜΜΕ και, από το 1990, μετά την πτώση του Τσαουσέσκου, άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος. Από το 1997, είναι καθηγητής Πολιτικής Επικοινωνίας στην Εθνική Σχολή Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης. Από το 1996 μέχρι το 1997, διετέλεσε υπηρεσιακός υφυπουργός Τύπου και ΜΜΕ. Έχει δημοσιεύσει δέκα μυθιστορήματα, καθώς επίσης και δοκίμια, ταξιδιωτικά βιβλία και ποιητικές συλλογές.
Πάπισσα Ιωάννα 

Sunday, June 16, 2019

Τζόναθαν Κόου, “Μέση Αγγλία”


Η Αγγλία του Brexit, όπως ξεκίνησε από το 2010, είναι μια Αγγλία διχασμένη, αμφίθυμη, πολυσυλλεκτική αλλά και λιγότερο ανεκτική απ’ όσο νομίζουμε, πολιτικά ορθή αλλά και σκληροπυρηνική, παλινωδούσα, ευρωφοβική αλλά και αλαζονική…


Jonathan Coe
“Middle England”
2018

Τζόναθαν Κόου
“Μέση Αγγλία”
μετ. Α. Τριμπέρη
εκδόσεις Πόλις -2019


Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):
Διαβάζουμε σταθερά τον Coe εδώ και πολλά χρόνια. Από το “Ο ιδιωτικός βίος του Μάξουελ Σιμ” (2010) μέχρι το “Expo 58” (2013). Τώρα, λοιπόν, ήθελα να δω το Brexit με τα μάτια ενός σκεπτόμενου Άγγλου.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):
Η πλοκή του μυθιστορήματος είναι περίπλοκη, καθώς ο Coe έχει δημιουργήσει ένα πολυπρόσωπο και πολλών σκηνών μωσαϊκό. Πολλές οπτικές γωνίες, πολλά σκηνικά, πολλές εκδοχές της κρίσης στη Βρετανία από το 2010 έως το Brexit. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μέλη δύο οικογενειών: από τη μία o συγγραφέας Benjamin Trotter, η αδελφή του Lois και η κόρη της Sophie, που παντρεύεται τον Ian Colman. Απ’ την άλλη, ο δημοσιογράφος-σχολιαστής Doug Anderton, πλούσιος μετά τον γάμο του, και ειδικότερα η κόρη του, Coriander. Το ζευγάρι των φίλων Benjamin και Doug πλαισιώνονται από τους πολυάριθμους συγγενείς κι αυτοί από τους φίλους και γνωστούς τους σε ένα αραχνιακό ανάπτυγμα

Το θέμα βέβαια δεν είναι οι προσωπικές σχέσεις και οι οικογενειακοί δεσμοί, αλλά αυτά όλα μέσα στη Βρετανία που αλλάζει και βαίνει προς την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το θέμα δηλαδή είναι πολιτικό κι ο Coe αναλαμβάνει με τον ιστό που υφαίνει να δει πανοραμικά τις εξελίξεις και τις απόψεις.

Έτσι, οι πρωταγωνιστές στο δικό τους καρέ αναδεικνύουν τάσεις και απόψεις, όχι κατανάγκην συγκλίνουσες. Πολύ χαρακτηριστικό είναι το επεισόδιο όπου ο Doug καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να γράψει για τις ταραχές και το πλιάτσικο στους δρόμους των μεγάλων πόλεων, αφού ζει απομονωμένος και βολεμένος στη μεγαλοαστική του ζωή, ενώ η κόρη του Cori που συμμετείχε –λίγο από αντίδραση λίγο από περιέργεια- σ’ αυτά ψυλλιάζεται πιο έντονα τι παίζει. Οι απόψεις που διαρρέουν το έργο χτενίζουν όλα τα μήκη και πλάτη: η πολυπολιτισμικότητα αλλά και η περιορισμένη ανεκτικότητα που τη συνοδεύει, οι Εργατικοί που κατέστρεψαν την οικονομία, οι επακόλουθες περικοπές, η συνεργασία Συντηρητικών (Cameron) και Φιλελεύθερων (Clegg), ο περίφημος συνασπισμός Conservative Party και Liberal Democrats. Ο κόσμος από την άλλη νιώθει αδικημένος και θυματοποιημένος, ξεσπά με εξεγέρσεις έστω και αν αμαυρώνονται από πλιάτσικο, ακούγονται θεωρίες συνωμοσίας (υπό το όνομα του Kallergi, που επιδιώκει την εξαφάνιση της λευκής φυλής υπέρ μια μιγαδικής ανθρωπότητας!), όλοι είναι μπερδεμένοι και αμήχανοι…

Κρατώ ανάμεσα σε άλλα τη φράση “Ριζοσπαστική αναποφασιστικότητα”, που ίσως περιγράφει την αμφιθυμία των Βρετανών, η οποία τους οδηγεί ακόμα και τώρα σε παλινωδίες για το μέσα-έξω από την ΕΕ. Κρατώ τη στάση των Βρετανών απέναντι στην Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου το 2012, καθώς ήταν συγκινημένοι και εθνικά υπερήφανοι κυρίως επειδή έβλεπαν παραπομπές στον εθνικό τους πολιτισμό, από τη μουσική ώς τον κινηματογράφο. Το παράδοξο είναι ότι όλοι εμείς είδαμε σ’ αυτήν όχι μια Βρετανία που θέλει να δείξει την παγκοσμιότητα της κουλτούρας της, όπως εκείνοι νομίζουν, αλλά μια Βρετανία που κλείνεται κι επαναπαύεται στον εαυτό της. Αυτή η διάσταση μεταξύ της βρετανικής εκδοχής της βρετανικότητας και της ευρωπαϊκής εκδοχής της βρετανικότητας δείχνει ίσως και τo πώς βλέπουν αυτοί τον εαυτό τους και πώς οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι –να γιατί δεν μπορούν να προσαρμοστούν ομαλά στο ευρύτερο γίγνεσθαι. Και μέσα σ’ αυτό η έννοια της “πολιτικής ορθότητας”, που καθορίζει όρια για το τι είναι και τι δεν είναι ρατσιστικό· μερικές φορές αυτό διαμορφώνει μια αντίληψη περί σωστού τόσο κλειστή τόσο αεροστεγή που τελικά χάνει την ουσία.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):
Είναι ένα μυθιστόρημα που συνεχίζει δύο άλλα του Coe, ο οποίος βάζει τους ήρωές τους στο κλίμα της τελευταίας δεκαετίας και το πλαίσιο του Brexit. Ωστόσο, δεν ικανοποιεί ως μυθιστόρημα, επειδή δεν χτίστηκε στη βάση μιας αισθητικής πρότασης, αλλά περισσότερο ως καταγραφή τάσεων και απόψεων γύρω από τη θέση της Βρετανίας σε σχέση με την ΕΕ και τον κόσμο.
Σίγουρα, τώρα που το τελείωσα και μπορώ να το συγκρίνω με τα άλλα του, είναι κατώτερο από τα “Ο ιδιωτικός βίος του Μάξουελ Σιμ” και το “Expo 58”.


> Ο Jonathan Coe γεννήθηκε στο Μπέρμιγχαμ το 1961. Σπούδασε φιλολογία στο Trinity College του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ και είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Γουόρικ (αντικείμενο της διατριβής του αποτέλεσε το έργο του Henry Fielding, "Tom Jones"). Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Γουόρικ και εργάστηκε παράλληλα ως μουσικός, συνθέτοντας τζαζ, και ως δημοσιογράφος, διατελώντας τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας "The Guardian" και κριτικός κινηματογράφου του "New Statesman".
Πάπισσα Ιωάννα

Thursday, June 13, 2019

Μανώλης Ανδριωτάκης, “Το δεξί χέρι”


Δεξιά χέρια των πρωθυπουργών; Σήμερα έχουμε ονόματα, συνήθως στιγματισμένα, για την απαιδευσία τους και την παρασκηνιακή τους δράση. Στο μυθιστόρημα ένα τέτοιο πρόσωπο δεν φαίνεται τόσο κατακριτέο…

 


Μανώκης Ανδριώτακης
“Το δεξί χέρι”
εκδόσεις Μεταίχμιο
-2019


Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά …και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Πώς η λογοτεχνία μπορεί να πραγματευθεί τη σύγχρονη πολιτική; Όσο το τοπίο είναι ρευστό, όσο η πολιτική είναι βρόμικη, άλλο τόσο επιτρέπεται μια θριλερική αναπαράσταση του κόσμου αυτού.

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ και βαθιά σ’ ευχαριστώ, γιατί μ’ έμαθες και ξέρω
ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ, να πεθαίνω όπου πατώ και να μη σε υποφέρω (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Ο αφηγητής είναι ο μυστικοσύμβουλος της Σωτηρίας, αρχηγού ενός κεντρώου κόμματος, που στις εκλογές αναδεικνύεται πρώτη δύναμη και σε έναν συνασπισμό αναλαμβάνει την εξουσία. Η Σωτηρία (όνομα και πράμα) είναι ένα νέο είδος πολιτικού που δεν φέρεται λαϊκίστικα, είναι ανεξάρτητη, ουσιαστική, ειλικρινής, δεν παίζει με τακτικισμούς ούτε επιζητεί τη στήριξη ισχυρών παραγόντων, όπως η φιλόδοξη και επιθετική στο παιχνίδι Βάθη. Στο κόμμα της όμως υπάρχει και μια ισχυρή πτέρυγα με επικεφαλής τον Δεμίρη και τον Παύλο Φλέσσα, που θέλουν την εξουσία για να πραγματοποιήσουν τις σχέσεις διαπλοκής με τα μεγάλα συμφέροντα.

Το μυθιστόρημα διαβάζεται άνετα με μια γρήγορη αφήγηση, σαν πολιτικό best-seller. Η αφήγηση διακόπτεται από επιστολές του Πέτρου Χρήστου, του αφηγητή-σύμβουλου της Σωτηρίας και πριν αναλάβει και μετά, επιστολές προς τον άντρα της, επιστολές που δεν έστειλε ποτέ. Εκεί εξομολογείται κρυφές σκέψεις του και ανομολόγητες σκέψεις, καθώς φοβάται πως η αυνανιστική του τάση μπροστά στον υπολογιστή του ίσως αποτελέσει πεδίο εκβιασμού, όπως ανώνυμα μηνύματα τον απειλούσαν.

Τελικά, η Σωτηρία δολοφονείται, και το αίνιγμα που ίσως λίγο ενδιαφέρει είναι ποιος το έκανε. Τα επιχειρηματικά συμφέροντα; Οι εσωκομματικοί της αντίπαλοι; Οι ποικίλοι εχθροί της μέσα στην κοινωνία που δεν συμφωνούσαν με την καθαρή πολιτική της; Και λέω ότι λίγο ενδιαφέρει γιατί όλοι είναι λίγο πολύ ένοχοι, αφού μένουν προσκολλημένοι στον παλιό πολιτικό τρόπο σκέψης και αρνούνται να προχωρήσουν ανιδιοτελώς σε μια νέα πολιτική πρόταση, όπως αυτή που προβάλλει η πρωθυπουργός. Άρα, ένοχος, σύμφωνα με το σκεπτικό του Ανδριωτάκη, είναι όλοι όσοι συμφεροντολογούν και κυνηγάνε όποιον φέρει έναν άλλο αέρα στη δημόσια ζωή.

Ωραίο θέμα, αλλά…
…η γλώσσα του Πέτρου Χρήστου είναι άχρωμη, άνοστη και επίπεδη. Στη λογοτεχνία όσο βλέπουμε τέτοια ουδέτερη γλώσσα, χωρίς προσωπικό στίγμα, είμαστε πάντα επιφυλακτικοί. Απ’ την άλλη, το μυθιστόρημα στήνεται μανιχαϊστικά, αφού –εκτός από τον αφηγητή, για τον οποίο θα μιλήσω παρακάτω- η Σωτηρία εκφράζει το απόλυτο πολιτικό καλό με όλα τα θετικά γνωρίσματα του άψογου πολιτικού, ενώ οι αντίπαλοί της ενσαρκώνουν τη σαπίλα και την παρακμή ενός τελματωμένου και συμφεροντολόγου συστήματος. Έτσι, η αντίθεση καλό – κακό αίρει τη βασική ιδιοσυστασία του μυθιστορήματος που είναι η σύγκρουση μερικών αληθειών.

Τέλος, πολλά αν-αληθοφανή σημεία υπονομεύουν την ομαλή ανάγνωση. Ο αφηγητής-μετριότητα, χωρίς σχετικές σπουδές και πολιτική παιδεία, δεν ξαφνιάζει που αναλαμβάνει ένα τόσο σημαντικό πόστο (σύνηθες στην πολιτική ζωή). Ξαφνιάζει ωστόσο που έχει επίγνωση της μετριότητάς του. Και στη θέση που αναλαμβάνει αντεπεξέρχεται επαρκώς, με γνώμη, θάρρος, δυνατότητες που αναδείχθηκαν γρήγορα. Απ’ την άλλη, μια μόλις εκλεγμένη πρωθυπουργός δέχεται ασφυκτικές πιέσεις, που δεν δικαιολογούνται από τη δύναμη που θα της έδινε η πρόσφατη λαϊκή ετυμηγορία. Και τέλος οι ανοικτοί εκβιασμοί προς την κυβέρνηση δεν φαίνονται αληθείς, καθώς το παιχνίδι παίζεται συνήθως υπόγεια κι όχι τόσο ορατά.

Η πιο γλυκιά πατρίδα είναι η καρδιά, Οδυσσέα γύρνα κοντά μου, που τ’ άγια χώματα της πόνος και χαρά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Γιατί η πολυπλοκότητα της πολιτικής δεν μπορεί εύκολα να αποδοθεί στη λογοτεχνία; Ή μήπως οι συγγραφείς μας δεν μπορούν να τον αποδώσουν επαρκώς, μένοντας σε μια επιφανειακή πομπώδη αλλά όχι ουσιαστική προσέγγιση.


> Ο Μανώλης Ανδριωτάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974 και σπούδασε σκηνοθεσία. Έχει δημοσιεύσει 8 βιβλία κι έχει σκηνοθετήσει 5 ντοκιμαντέρ. Δημοσιογραφεί επαγγελματικά σε νέα και παραδοσιακά μέσα απ' το 2001 κι είναι ενεργός μπλόγκερ απ' το 2004. Είναι ο εμπνευστής της διαδικτυακής εκπομπής βιβλίου GarageBOOKS. Παρέχει συμβουλές σε οργανισμούς και ιδιώτες σχετικά με την παρουσία τους στο διαδίκτυο και είναι ακτιβιστής για την οδική ασφάλεια. Περισσότερες πληροφορίες για τις δραστηριότητές στο www.andriotakis.com
Πάπισσα Ιωάννα

Sunday, June 09, 2019

Italo Calvino, “Η μέρα ενός εκλογικού αντιπροσώπου”


Εκλογικός αντιπρόσωπος ένας Αριστερός τη δεκαετία του ’60. Εκλογικό κέντρο ένα ίδρυμα για σωματικώς και νοητικώς ΑΜΕΑ. Η ιδιαιτερότητα της περίστασης γεννά ένα έργο που μοιάζει πολύ με πολιτικό δοκίμιο.


Italo Calvino
“La giornata di uno scrutatore”
1963

“Η μέρα ενός εκλογικού αντιπροσώπου”
μετ. Τ. Τσίτσοβιτς-Radin
εκδόσεις Κριτική -2019


Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):
Ναι, δεν είναι ένα απ’ τα μεγάλα έργα του Calvino. Είναι όμως άλλη μια ευκαιρία να πλησιάσουμε τον μεγάλο συγγραφέα, όχι μόνο στα παιγνιώδη κείμενά του, αλλά και στα στενότερα πολιτικά του.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):
Ο Amerigo Ormea είναι αριστερό στέλεχος που στις εκλογές του 1953 αναλαμβάνει καθήκοντα εκλογικού αντιπροσώπου. Το ιδιαίτερο είναι ότι του ανατέθηκε η εκπροσώπηση της Αριστεράς στο Cottolengo, ένα θρησκευτικό ίδρυμα όπου νοσηλεύονταν ΑΜΕΑ της εποχής, με σωματικές και πνευματικές αναπηρίες.

Η ατμόσφαιρα δεν είναι απειλητική για τον ίδιο τον Amerigo, αλλά ο Calvino φτιάχνει την ιστορία του εστιάζοντας όχι σε μια φάση βίας και (εμφανούς) νοθείας, αλλά σε έναν υπόγειο επηρεασμό. Τα άτομα που φιλοξενούνται σε μια τέτοια δομή είναι διπλά παγιδευμένα στο Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα. Απ’ τη μια, λόγω του εγκλεισμού τους δεν είχαν την ευκαιρία να ακούσουν πολυφωνικά τι λένε τα κόμματα κι επομένως τι άλλες επιλογές έχουν. Απ’ την άλλη, η επιτήρηση που τους ασκούν, όχι με πιέσεις και βία, αλλά με μια καθοδήγηση και έναν πατερναλισμό, ήπιο και ομαλό, αλλά αποτελεσματικό.

Η αφήγηση μοιράζεται ανάμεσα στις εξελίξεις τη μέρα των εκλογών (μαζί με την ερωτική του ιστορία με τη Lia) και περισσότερο τις πολιτικές σκέψεις του Amerigo. Η ιδιαιτερότητα της μέρας (εκλογές) αλλά και του τόπου (ίδρυμα) αποτελεί μια πολεμίστρα απ’ όπου ο ήρωας στοχάζεται πολιτικά, με συγκρίσεις και αντιθέσεις, με συλλογισμούς και εκτιμήσεις. Πόσο μοιάζει λ.χ. ο ίδιος με τον υποψήφιο βουλευτή των δεξιών, που ήλθε στο ίδρυμα, εφόσον κι οι δυο δεν βλέπουν κατ’ ουσία την περίθαλψη και τη θρησκευτικότητα του χώρου αλλά βλέπουν τους αρρώστους ως ψηφοφόρους; Αλλά και πόσο διαφέρει απ’ αυτόν που υπηρετεί ιδιοτελώς ένα στατικό και βολεμένο σύστημα; Γενικότερα, ο Amerigo ξανασκέφτεται έννοιες όπως την αθλιότητα της φύσης, τη θρησκευτική κρίση, την ανωφέλεια των πραγμάτων, την Ιστορία, τη ματαιότητα των πάντων κ.ο.κ.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):
Το ολιγοσέλιδο αυτό έργο (λίγο πάνω από 100 σελίδες) δεν είναι όντως απ’ τα κορυφαία του Calvino. Αν και περιέχει βαθιά πολιτική σκέψη και την εκπέμπει από το παραθυράκι της πολεμίστρας μιας ιδιαίτερης μέρας, μένει στον πολιτικό στοχασμό και δεν τον επενδύει με δράση. Μοιάζει περισσότερο με πολιτικό δοκίμιο, παρά με την εξαγωγή της σκέψης μέσα από τη δραματικότητα των πράξεων. 


> Ο Ίταλο Καλβίνο (1923-1985) γεννήθηκε στην Κούβα, αλλά σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε με τους γονείς του στην Ιταλία. Το 1943 προσχωρεί στους παρτιζάνους της ιταλικής αντίστασης. Πρωτοεμφανίστηκε στα ιταλικά γράμματα το 1947 με το μυθιστόρημα "Το μονοπάτι με τις αραχνοφωλιές" με θέμα την Αντίσταση, θέμα που πραγματεύεται και στο επόμενο βιβλίο του, μια συλλογή από διηγήματα με γενικό τίτλο "Τελευταίο έρχεται το κοράκι". Ακολουθεί η τριλογία που τον έκανε διάσημο, τρία σύντομα μυθιστορήματα που συνθέτουν τον κύκλο "Οι πρόγονοί μας: Ο διχασμένος υποκόμης", "Ο αναρριχώμενος βαρόνος" και "Ο ανύπαρκτος ιππότης". Ακολουθεί, το 1956, μια συλλογή ιταλικών λαϊκών παραμυθιών που μετέγραψε ο συγγραφέας με τον τίτλο "Ιταλικοί μύθοι", ενώ δυο χρόνια αργότερα εκδίδει τα "Διηγήματα", συλλογή που περιέχει και την πολύ γνωστή ενότητα διηγημάτων "Οι δύσκολοι έρωτες". Ακολουθούν δύο σύντομα μυθιστορήματα, το "Μαρκοβάλντο ή οι εποχές στην πόλη" και το "Η μέρα ενός εκλογικού αντιπροσώπου" (1963) που ολοκληρώνουν τη "νεορεαλιστική" του φάση. Το 1965 και το 1967 εκδίδει δύο συλλογές "φανταστικών" διηγημάτων με τίτλους "Τα κοσμοκωμικά" και "Ταυ με μηδέν", ενώ το 1969 εκπλήσσει όλο τον κόσμο με το "Κάστρο των διασταυρωμένων πεπρωμένων". Ακολουθούν τα έργα "Οι αόρατες πόλεις" (1972), "Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης" (1979) και "Πάλομαρ" (1983). Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν τα έργα "Κάτω απ' τον ιαγουάρο ήλιο", "Σχετικά με το παραμύθι" (δοκίμιο), "Αμερικανικά μαθήματα" (δοκίμιο), "Ο δρόμος του Σαν Τζιοβάνι", "Γιατί να διαβάζουμε τους κλασικούς" (δοκίμιο) και "Πριν να πεις "εμπρός"".
Πάπισσα Ιωάννα

Wednesday, June 05, 2019

Πέτρος Τατσόπουλος, “Η κυρία που λυπάται”


Η τηλεοπτική γελοιότητα, οι πολιτικές φιλοδοξίες, η Εκκλησία, ο σατανισμός και κάθε είδους φιλοδοξίες μπαίνουν στο στόχαστρο του συγγραφέα. Στο blender του η σύγχρονη Ελλάδα αλέθεται.



Πέτρος Τατσόπουλος
“Η κυρία που λυπάται”
εκδόσεις Μεταίχμιο
-2018


Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά …και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Ο συγγραφέας Τατσόπουλος είναι στο προσκήνιο, όταν βγάζει καινούργιο βιβλίο, κι ο πολιτικός (σχολιαστής) Τατσόπουλος, όταν βγαίνει στα κανάλια και προβάλλει τις θέσεις του, σχολιάζοντας ή παρουσιάζοντας την προεκλογική του ατζέντα.

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ και βαθιά σ’ ευχαριστώ, γιατί μ’ έμαθες και ξέρω
ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ, να πεθαίνω όπου πατώ και να μη σε υποφέρω (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Διαβάζω ότι η γενιά του ’80, στην οποία ανήκει ο συγγραφέας, διακρίνεται για δύο κατά βάση χαρακτηριστικά της: απ’ τη μια τη στροφή στο άτομο και στην ιδιωτική ζωή του κι απ’ την άλλη την παρωδία του κόσμου με humor και σατιρική διάθεση.
Σ’ αυτό το σχήμα δεν εντάσσεται ένα απ’ τα βιβλία του Τατσόπουλου, η “Καλοσύνη των ξένων”, που διαβάσαμε το 2006. Εκεί ο ήρωας αυτού του μυθιστορηματικού ρεπορτάζ, όπως χαρακτηρίστηκε, ανακαλύπτει στα 19 του ότι είναι υιοθετημένος κι αρχίζει η ανατομία ενός ζητήματος όχι μόνο σε ατομικό επίπεδο, αλλά και σε κοινωνικό. Το παρόν όμως βιβλίο φαίνεται ότι βαδίζει σ’ αυτήν τη γραμμή.

Ο πρωταγωνιστής Ισίδωρος Ζουγανέλης είναι ψυχολόγος και μπεστσελερίστας συγγραφέας εφτά βιβλίων, ο οποίος έτρεχε για τρία χρόνια μια εκπομπή στον τηλεοπτικό σταθμό Kronos, μια εκπομπή τηλεοπτικής ψυχανάλυσης και βελτίωσης. Όταν λοιπόν η εκπομπή του κόβεται –ελέω AGB-, προσλαμβάνεται ως ακαθορίστων καθηκόντων ψυχολόγος της γυναίκας του αφεντικού του σταθμού, της πανέμορφης κας. Προκοπίου. Κι εκεί ξεκινάνε θεωρίες πολιτικής συνωμοσίας, καθώς ο Αχιλλέας Προκοπίου θέλει να κατέβει στην πολιτική και φοβάται τους πιθανούς αντιπάλους του.

Έτσι, έχουμε ένα κωμωδιακό αμάλγαμα της τηλεοπτικής σαχλαμάρας, της μακρόθεν ψυχανάλυσης, της ερωτικής λιγούρας, της εκκλησιαστικής παρακμής, του σατανισμού, του πολιτικού αριβισμού, του πάθους για δημοσιότητα και άλλα δεινά της σύγχρονης Ελλάδας. Έχουμε μια προσπάθεια σάτιρας της σημερινής πραγματικότητας που συνοψίζονται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:
“Στην "Κυρία που λυπάται" συνδυάζει στοιχεία από το σύγχρονο ψυχολογικό θρίλερ και την αχαλίνωτη μαύρη κωμωδία με τον αισθησιασμό και το μυστήριο ενός παραδοσιακού pulp fiction. Κλείνει το μάτι στις θεωρίες συνωμοσίας και ρίχνει ένα διεισδυτικό όσο και συμπονετικό βλέμμα σ’ έναν κόσμο που αρνείται πεισματικά ν’ αναγνωρίσει το είδωλό του στον καθρέφτη”. Παίζει λοιπόν με την πραγματικότητα παρωδώντας τραγελαφικά τη ζωή.

Όντως η ανάγνωσή μου δείχνει ότι το βιβλίο είναι συνεπές με τη τεχνονοοτροπία της γενιάς του ’80, που προέταξε δύο βασικούς άξονες: το άτομο και την παρωδία της πραγματικότητας. Ο Τατσόπουλος μιλά βέβαια για την κοινωνία και τα κακώς κείμενά της, αλλά διαμέσου ενός ηδονοθηρικού και αριβιστικού ατομικισμού. Αυτό βέβαια που ανατρέπει αυτόν τον ατομικισμό είναι η σάτιρα που φτιάχνει καρικατούρες καναλαρχών, δημοσιογράφων, ψυχολόγων, femme fatale, ιεραρχών, σατανιστών κ.λπ., οι οποίοι λειτουργούν στο γενικότερο μπάχαλο της ελλαδικής κοινωνίας.

Πόσο πειστική είναι η λογοτεχνική παρωδία; Πόσο δηλαδή αυτό που παλιότερα, ειδικά τη δεκαετία του ’80, θεωρούνταν σπάσιμο της σοβαρότητας και διασάλευση του καθωσπρεπισμού, σήμερα λειτουργεί; Όσο συνεπής κι αν είναι ο Τατσόπουλος σ’ αυτό που κάνει, αυτό που κάνει στην εποχή της τηλεόρασης, της οπτικοποιημένης σάτιρας, της φαρσοκωμωδίας δεν ξέρω αν είναι εύστοχο για τον αναγνώστη λογοτεχνίας;

Η πιο γλυκιά πατρίδα είναι η καρδιά, Οδυσσέα γύρνα κοντά μου, που τ’ άγια χώματα της πόνος και χαρά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Υπάρχουν συγγραφείς που προσπαθούν να προσεγγίσουν την πραγματικότητα με τα όπλα της μαύρης κωμωδίας. “Ο μύθος του Ηρακλή Σπίλου” (2009) του Κουνενή, “Μαύρες οχιές μάς ζώσανε” (2011) του Δενδρινού, “Ο κόσμος στα μέτρα του” (2012) και ο “Φοίνικας” του Χωμενίδη, το “Έχων σώας τας φρένας” (2016) του Χιόνη και “Υπουργός νύχτας” (2016) του Σκαμπαρδώνη. Τα κατάφεραν με όρους λογοτεχνίας; Ή το ίδιο το είδος πρέπει να κρίνεται ναι μεν με αισθητικούς όρους αλλά με άλλα κριτήρια;


> Ο Πέτρος Τατσόπουλος γεννήθηκε στο Ρέθυμνο τον Δεκέμβριο του 1959. Σπούδασε οικονομικά και πολιτικές επιστήμες. Εργάστηκε ως ασκούμενος κοινωνικός λειτουργός, συν-σεναριογράφος (Οι απέναντι [1981] του Γιώργου Πανουσόπουλου, Υπόγεια διαδρομή [1983] του Απόστολου Δοξιάδη), δημοσιογράφος, σύμβουλος εκδόσεων και παρουσιαστής πολιτιστικών εκπομπών στη δημόσια και στην ιδιωτική τηλεόραση: "Πνεύμα αντιλογίας" (ΕΤ-1, 1999-2000), "Μεγάλοι Έλληνες-Ελευθέριος Βενιζέλος" (ΣΚΑΪ, 2009), 1821 (ΣΚΑΪ, 2011), "Μπρα ντε Φερ" (Action 24, 2014). Μαζί με τον Κώστα Μουρσελά, τον Γιώργο Σκούρτη και τον Αντώνη Σουρούνη μετείχε στο "Παιχνίδι των Τεσσάρων" (1998). Έχει δημοσιεύσει είκοσι βιβλία. "Ανάμεσά τους: Οι ανήλικοι" (1980), "Το παυσίπονο" (1982), "Η καρδιά του κτήνους" (1987 - μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Ρένο Χαραλαμπίδη το 2005), "Η πρώτη εμφάνιση" (1994), "Τιμής ένεκεν" (2004), "Η καλοσύνη των ξένων" (2006), "Νεοέλληνες" (2007), "Ο Σίσυφος στο μπαλκόνι" (2009 - Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών), "Το βιβλίο για τα βιβλία" (2010), "Ήμουν κι εγώ εκεί" (2016), "Γκαγκάριν" (2016). Διηγήματα και μυθιστορήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, τουρκικά και τσεχικά. Μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας Συγγραφέων την περίοδο 2001-2003, υπό την προεδρία του Βασίλη Βασιλικού, και βραχύβιος αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου το 2010. Τον Μάιο του 2012 εκλέχτηκε βουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ. Συμμετείχε στην ελληνική κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία στο Συμβούλιο της Ευρώπης (2012-2013). Από τον Ιανουάριο του 2014 έως το τέλος της ίδιας χρονιάς ήταν ανεξάρτητος βουλευτής. Έχει δύο παιδιά, τον Γιάννη και τη Δανάη.
Πάπισσα Ιωάννα


Saturday, June 01, 2019

Πέτρος Μάρκαρης, “Η εποχή της υποκρισίας”

Το τωρινό θέμα της μυθιστοριογραφίας του Μάρκαρη είναι η κοινωνική και πολιτική υποκρισία. Άνθρωποι νομιμόφρονες ή και ηθικοί φέρονται κοινωνικά ανάλγητα κάτω απ’ το κόσμιο προσωπείο τους. Και το έγκλημα, παρόλο που είναι καταδικαστέο, ενέχει μια ηθική νομιμοποίηση.



Πέτρος Μάρκαρης
“Η εποχή της υποκρισίας”
εκδόσεις Γαβριηλίδη
-2019


Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά …και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Θεωρείται ο μεγαλύτερος Έλληνας συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας, ίσως μετά τον Γιάννη Μαρή. Κι ίσως τα έργα του θα διαβάζονται ανάλογα με τον προκάτοχό του, παρά τα μύρια μειονεκτήματά τους. Έχοντας διαβάσει πολλά έργα του (“Παλιά, πολύ παλιά”  – 2008, “Ληξιπρόθεσμα δάνεια” -2010, “Περαίωση” -2011, “Ψωμί, παιδεία, ελευθερία”, 2012, “Τίτλοι τέλους” -2014, “Τριημερία” -2015, “Σεμινάρια φονικής γραφής” -2018), μπορούμε να μιλήσουμε πιο ολοκληρωμένα.

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ και βαθιά σ’ ευχαριστώ, γιατί μ’ έμαθες και ξέρω
ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ, να πεθαίνω όπου πατώ και να μη σε υποφέρω (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Διαβάζοντας το τελευταίο βιβλίο του Μάρκαρη πέρασα για άλλη μια φορά ωραία. Ένα στρωτό αστυνομικό, με μπόλικες νότες κοινωνίας και πολιτικής, με δίκιο στους δολοφόνους, με σταδιακή πορεία από τα εγκλήματα στις ενδείξεις κι από εκεί στις αποκαλύψεις, με την προσωπική ζωή του Χαρίτου που κάνει το έργο πιο ανθρώπινο κι όχι τόσο εγκεφαλικό όσο πολλά άλλα τέτοια μυθιστορήματα.

Δεν έλειψε η περιέργεια, τα βηματάκια από σκαλί σε σκαλί, το ελαφρύ χιούμορ, οι έξυπνες μικρές σκηνές, οι ωραίες συναντήσεις και κάτι που παρατήρησα τώρα οι θεατρικοί διάλογοι, τόσο πολλοί και τόσο μεγάλοι που δύσκολα βρίσκει κανείς σε άλλα μυθιστορήματα. Ο αστυνόμος Χαρίτος συζητά ακατάπαυστα, όχι επειδή είναι φλύαρος όπως η γυναίκα του, αλλά επειδή μέσα από τη συζήτηση με τους μάρτυρες, με τους συνεργάτες του, με τους άλλους αστυνόμους, με τους συγγενείς του προσεγγίζεται σιγά σιγά η αλήθεια. Η αλήθεια της έρευνας όσο και οι αλήθειες της ζωής.

Η σειρά των φόνων αρχίζουν σιγά σιγά να αρθρώνουν ένα συνολικό αφήγημα. Ο ιδιοκτήτης ξενοδοχείου που είναι και φιλάνθρωπος, καθώς χρηματοδοτεί νέους να σπουδάσουν τουριστικά επαγγέλματα. Ένα υψηλό στέλεχος της Στατιστικής υπηρεσίας και τέλος δύο στελέχη των ΔΝΤ. Όλοι κάνουν ευσυνείδητα της δουλειάς τους και δεν έχουν να τους προσάψουν σημαντικά παραπτώματα. Τότε, γιατί οι Εθνικοί Ηλίθιοι τους βάζουν στο στόχαστρό τους; Είναι η ασυνέπεια μεταξύ της εξωτερικής τους παρουσίας και της αντικρουόμενης, σύμφωνα με τους δολοφόνους, στάση τους μέσα στην κρίση. Καθένας είχε να επιδείξει μια διπλή προσωπικότητα, όχι κατανάγκη μια διπλή ζωή αλλά μια αντιφατική σύλληψη της πραγματικότητας, που ενοχλεί και προσβάλλει τους ανέργους και τους αναξιοπαθούντες.

Αυτό που παρατήρησα ωστόσο, αυτό που σκέφτηκα για να εξηγήσω γιατί τελικά τα μυθιστορήματα του Μάρκαρη καθιζάνουν είναι ότι γράφονται σαν επεισόδια σαπουνόπερας και γυρίζονται με τη βιασύνη και την προχειρότητά τους. Δεν μιλώ μόνο για τα πολυάριθμα τυπογραφικά λάθη, δείγμα μιας ανεξήγητης ταχύτητας,  αλλά κυρίως για τη γραφή-φασόν που προτιμά πλέον ο συγγραφέας. Έχει χαράξει ένα μονοπάτι και κρατά την πορεία του πάντα μέσα σ’ αυτό, μεγαλώνοντας τους ήρωές του από βιβλίο σε βιβλίο και εξελίσσοντάς τους ως προς την προσωπική ζωή τους. Σαν σαπουνόπερα όμως, με πολλά επεισόδια, τα βιβλία του διακρίνονται από πανομοιότυπα μοτίβα, από συσσωρευμένους διαλόγους, από επαναλήψεις σαν να πρέπει να ακουστεί ξανά ό,τι ειπώθηκε προηγουμένως, με πολλά πρόσωπα που έρχονται και παρέρχονται.

Η πιο γλυκιά πατρίδα είναι η καρδιά, Οδυσσέα γύρνα κοντά μου, που τ’ άγια χώματα της πόνος και χαρά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Ο στόχος του Μάρκαρη είναι να πραγματευθεί ένα θέμα της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας. Και έχοντας φτιάξει ένα καλούπι, με τον Χαρίτο, τους κατά συρροή δολοφόνους που συχνά έχουν αγαθά κίνητρα, κίνητρα που δεν πηγάζουν ακριβώς από το προσωπικό τους συμφέρον, έστω κι αν αφορμώνται από αυτό, αλλά εκτείνονται σε ευρύτερα κοινωνικά θέματα. Έτσι, απ’ τη μια το έγκλημα είναι έγκλημα και πρέπει να παταχθεί και να συλληφθούν οι δράστες, απ’ την άλλη το αγαθό κίνητρο κάνει τις πράξεις τους κοινωνικά ανεκτές ή και επιδοκιμαστέες.

Το τέλος του βιβλίου και η σταδιακή πορεία προς αυτό εξυψώνει το έργο πάνω από τα ατοπήματά του (άλλο ένα στο τέλος, αυτό που μπορεί η αστυνομία να ανασυνθέσει τους διαλόγους από κινητό, χωρίς κοριό). Οι Εθνικοί Ηλίθιοι, που υπογράφουν τις προκηρύξεις, είναι τέσσερα άτομα που εκπροσωπούν τη μεσαία τάξη. Αυτήν την τάξη που πλήρωνε κανονικά τους φόρους της, αλλά υπέστη και τα πιο βαριά πλήγματα από την κρίση. Αποφασίζει λοιπόν να δώσει συμβολικά χτυπήματα, δικαιολογημένα σε όλη την έκταση του μυθιστορήματος, σε βασικούς εκπροσώπους της οικονομικής υποκρισίας, οι οποίοι δηλώνουν τις θετικές εξελίξεις της οικονομίας αλλά δεν υπολογίζουν τα θύματά της. Οι αριθμοί είναι υποκριτικοί, φαίνεται να δηλώνει ο Μάρκαρης.


> Ο Πέτρος Μάρκαρης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1937. Εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1965 με το θεατρικό έργο "Η ιστορία του Αλή Ρέτζο". Δραματουργός, μεταφραστής, μελετητής του έργου του Μπέρτολτ Μπρεχτ και σεναριογράφος του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Εκτός από τέσσερα θεατρικά έργα, έχει γράψει δύο αστυνομικά μυθιστορήματα, το "Νυχτερινό δελτίο" (1995) και το "Άμυνα ζώνης" (1998) [σ.σ.: ακολούθησαν τα μυθιστορήματα "Ο Τσε αυτοκτόνησε" (2003), "Βασικός μέτοχος" (2006), "Παλιά, πολύ παλιά" (2008), "Ληξιπρόθεσμα δάνεια" (2010), "Περαίωση" (2011), με τη μεσολάβηση της συλλογής διηγημάτων "Αθήνα, πρωτεύουσα των Βαλκανίων" (2004)]. Στα μυθιστορήματά του κεντρικός ήρωας είναι ο αστυνόμος Κώστας Χαρίτος, ένας συντηρητικός ως προς τις ιδέες και τις συνήθειες πενηντάρης, που έχει ως χόμπι την ανάγνωση λεξικών. Πρόκειται για έναν συνεπή επαγγελματία διώκτη του εγκλήματος που πρωταγωνιστεί σε νουάρ ιστορίες. Παντρεμένος με μιαν ήσυχη, απλοϊκή γυναίκα, πατέρας μιας ανήσυχης ερωτικά φοιτήτριας, δεν έχει καμιά σχέση ή ομοιότητα με τον Ηρακλή Πουαρό της Αγκάθα Κρίστι ούτε βέβαια με τον Φίλιπ Μάρλοου του Ρέημοντ Τσάντλερ. Θυμίζει όμως αμυδρά τον αστυνόμο Μαιγκρέ του Ζορζ Σιμενόν και είναι κατά κάποιον τρόπο ο διάδοχος του εμβληματικού αστυνόμου Μπέκα, ήρωα του Γιάννη Μαρή, του εισηγητή της αστυνομικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα τη δεκαετία του '50, ενός σημαντικού συγγραφέα, άγνωστου στο παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό. Στα μυθιστορήματα του Μάρκαρη είναι έντονοι οι απόηχοι από την κατάρρευση των καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς κάποιοι ήρωες του, είχαν πολιτικές και οικονομικές σχέσεις με πρόσωπα των κρατικών μηχανισμών εκείνων των καθεστώτων.

Πάπισσα Ιωάννα