Αποτελέσματα ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ την Παγκόσμια Ημέρα ΒΙΒΛΙΟΥ

Σήμερα που γιορτάζεται το βιβλίο (λέτε να ’ναι σαν τις γιορτές των οποίων το περιεχόμενο το θυμόμαστε μια φορά τον χρόνο;) μερικοί φίλοι και φίλες του Βιβλιοκαφέ συγκρότησαν ένα αναγνωστικό γκρουπ με τις απαντήσεις που έδωσαν σε δέκα ερωτήματα (αφαιρώ το τελευταίο που ήταν free answer).

            Έτσι, έχουμε δέκα πίνακες με στατιστικά που δείχνουν αναγνωστικές τάσεις και στοιχεία βιβλιοφιλίας. Μερικά συμπεράσματα θα καταγράψω αμέσως μετά.

Πρώτα οι συμμετέχοντες:

Α. Pellegrina

Β. Δημήτρης Αλεξίου

Γ. filoteo

Δ. Darth 1978

Ε. Γκέκα Βάγια

ΣΤ. Bardamu

Ζ. Ντίνα

Η. Carmina

Θ. Βιβλιοκαφέ

Ι. κ.κ.

ΙΑ. Café society

ΙΒ. Librarian

ΙΓ. Νάσια

ΙΔ. Κατερίνα Μαλακατέ

ΙΕ. Read for a life

ΙΣΤ. Anonymous

ΙΖ. Ελ.Ελ.

1. Τι είδους λογοτεχνία διαβάζετε;

α. μυθιστόρημα

β. διήγημα

γ. ποίηση

δ. θέατρο 

	1	2	3	4
Α	60	20	10	10
Β	75	20		5
Γ	70	20		10
Δ	70	10	10	10
Ε	100
ΣΤ	50	35	15
Ζ	70	20		10
Η	40	30	30
Θ	55	35	10
Ι	80	2	17	1
ΙΑ	70	15	10	5
ΙΒ	50	30	20
ΙΓ	30	15	50	5
ΙΔ	80	20
ΙΕ	100
ΙΣΤ	80	10	5	5
ΙΖ	45	5	50
Μ.Ο.	66,3	17	13	3,7

2. Σε τι ποσοστό τα παρακάτω είδη μυθιστορήματος καλύπτουν τις αναγνωστικές-σας επιλογές; (Π.Ε.)

α. ιστορικό / εποχής

β. αστυνομικό

γ. επιστημονικής φαντασίας

δ. μαθηματικό

ε. κοινωνικό

ς. πανεπιστημιακό

ζ. πολιτικό

η. ερωτικό

θ. ντοκουμενταρίστικο (non-fiction)

ι. παιδικής ή εφηβικής λογοτεχνίας

ια. …  

	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Α		10	20	5	25	5	10	5	10	10
Β	40	15			30		5		5	5
Γ	50				20		20	10
Δ		85
Ε	20	40			30			10
ΣΤ	5	35	5		5		25	25
Ζ	_	_	_	_	_	_	_	_	_	_
Η	10	10		10	20		40	10
Θ	15	15		5	35	5	20			5
Ι	10	5	3	1	60	1	5	5	3	5
ΙΑ	20	5	20	10	5	5	20		15
ΙΒ	40	10			20	10				20
ΙΓ	10				50	10	30
ΙΔ	5	10	25	5	25	5	5	20
ΙΕ	10	5	5		60		15		5
ΙΣΤ	25				25	5	25	5	15
ΙΖ				20		20		20		40
Μ.Ο.	16,3	15,3	4,9	3,5	25,6	4,2	13,8	6,9	3	5,3

Raguz "Le lecteur"

3. Ποιος παίζει (ή ποιοι παίζουν) σημαντικό ρόλο στα βιβλία που θα επιλέξετε για διάβασμα; (Π.Ε.)

α. κριτικές

β. ιστολόγια

γ. φίλοι/γνωστοί

δ. όνομα συγγραφέα

ε. βιβλιοπωλείο και άμεση επαφή με το σώμα του βιβλίου

ς. …  

	1	2	3	4	5	6
Α	20	10		20	50
Β	10	15	25	30	20
Γ		20	60		20
Δ	20	5	15	50	10
Ε	50	10			40
ΣΤ	10		30	10	50
Ζ	25		40		35	-Κατά προσέγγιση
Η	10	10	20	20	40
Θ	50	25	5	15	5
Ι	20	10	10	50	5	5
ΙΑ	10	5	5	75	5
ΙΒ		20	20	30		30
ΙΓ	10	10	10	60	10
ΙΔ	5	20	10	40	25
ΙΕ	10	15		50	25
ΙΣΤ	20			40		40
ΙΖ		5			95
Μ.Ο.	16,3	10,6	14,7	28,9	25,6	4,4

4. Ποια έντυπα που ασχολούνται με το βιβλίο συμβουλεύεστε και πόσο συχνά; (Π.Ε.)

α. εφημερίδες (ποιες;)

β. free-press (ποιες;)

γ. περιοδικά (ποια;)

δ. ηλεκτρονικά περιοδικά (ποια;)

	1	2	3	4
Α	40	20	20	20
Β	50	30	20
Γ	50		50
Δ	-	-	-	-
Ε	100
ΣΤ	80		20
Ζ	-	-	-	-
Η	30	30	20	20
Θ	60		25	15
Ι	10	10	10	70
ΙΑ	60	40
ΙΒ	40	40	20
ΙΓ	-	-	-	-
ΙΔ	-	-	-	-
ΙΕ	-	-	-	-
ΙΣΤ	65	5	30
ΙΖ			100
Μ.Ο.	48,8	14,7	26,3	10,2

  

5. Ποια ιστολόγια (εκτός από το Βιβλιοκαφέ και το δικό-σας!!!) περιδιαβαίνετε για τις βιβλιοφιλικές-σας ανάγκες;

Α	Ναυτίλος, Βιβλιοκριτικά
Β	diavazontas, diavaseme, bookcrossing
Γ	diavazontas, NO14ME, Βορειοδυτικές εκδόσεις, anagnostria
Δ	Πανδοχείο, Δυτικός άνεμος, Του κόσμου τα βιβλία, Βακχικόν
Ε	anagnostria, diavaseme, vivliolatreia
ΣΤ	Ναυτίλος
Ζ	Bookworm (η biblionet δεν είναι ιστολόγιο)
Η	_
Θ	librofilo, anagnostria, diavazontas, Ναυτίλος, mkaragiannis, teogrigoriadis, πανδοχείο, manoskontoleon2
Ι	librofilo, Πανδοχείο, Ναυτίλος, Ficciones, Ανάγνωση, Λέσχη Degas, Read for a life
ΙΑ	librofilo, Ficciones, πανδοχείο, Ναυτίλος, N014ME
ΙΒ	Anagnostria, Read for a life, Ναυτίλος, diavazontas, βιβλία και βιβλιοφιλία, Προτάσεις βιβλίων και αποσπάσματα
ΙΓ	anagnostria, diavazontas
ΙΔ	librofilo, anagnostria, ναυτίλος, NO14ME, Πανδοχείο, Του κόσμου τα βιβλία
ΙΕ	Aesopus, Bookworm, Degas, ναυτίλος, NO14ME, Ανάγνωση, diavazontas
ΙΣΤ	_
ΙΖ	_

Σημειώνω όσα απέσπασαν τουλάχιστον δύο προτιμήσεις

Ναυτίλος                 8

anagnostria             6

diavazontas             6

Πανδοχείο               5

librofilo                     4

NO15ME                   4

Ανάγνωση                 2

bookworm                2

Degas                        2

diavaseme                2

Ficciones                   2

Read for a life          2

Του κόσμου τα βιβλία      2

6. Τι σημαίνει για σας καλό βιβλίο; (Π.Ε.)

α. πλοκή

β. χαρακτήρες

γ. γλώσσα-ύφος

δ. ατμόσφαιρα

ε. δράση/ανατροπές

ς. μορφικές καινοτομίες

ζ. ανάλυση κοινωνικών, πολιτικών κ.ο.κ. θεμάτων

η. εμβάθυνση στον ανθρώπινο είναι (από ψυχολογικής απόψεως)

θ. …  

	1	2	3	4	5	6	7	8	9
Α	10	5	10	15	10	5	10	5	30
Β	25	25	20	10	5	5	10
Γ	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Δ	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Ε	30	10	10	20	15			15
ΣΤ	10	10	25	15	10	10	10	10
Ζ	10	10	30	10	10	10	10	10
Η	10	10	20	10	5	5	20	20
Θ	20	5	10	5	10	15	20	5	10
Ι	3	10	50	20	3	2	2		10
ΙΑ	10	5	40	5	10	10		20
ΙΒ	40		40					10	10
ΙΓ	10		25	10		5	25	25
ΙΔ	30	30	10	10		10		10
ΙΕ	15	15	25	5	5		20	15
ΙΣΤ	30	50					20
ΙΖ	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Μ.Ο.	18,1	13,2	22,5	9,7	5,9	5,5	10,5	9,1	4,3

7. Ποια ερμηνεία του έργου θεωρείτε πιο βάσιμη; (Π.Ε.)

α. αυτή που απορρέει από τον κόσμο του συγγραφέα (βιογραφία, λοιπά στοιχεία εποχής κ.ο.κ.)

β. αυτή που προκύπτει από το ίδιο το κείμενο

γ. είναι υποκειμενικό θέμα ανάλογα με τον αναγνώστη

δ. …  

	1	2	3	4
Α	30	50	20
Β	20	40	40
Γ	20	80
Δ			100
Ε			100
ΣΤ	10	60	30
Ζ			100
Η	30	40	30
Θ	10	50	40
Ι	10	50	40
ΙΑ	20	80
ΙΒ	-	-	-
ΙΓ	50	50
ΙΔ		100
ΙΕ	5	55	40
ΙΣΤ			100
ΙΖ				100
Μ.Ο.	12,8	41	40	6,2

  

8. Ποιους έλληνες συγγραφείς, αν κυκλοφορούσαν προσεχώς ένα νέο βιβλίο-τους, θα αναζητούσατε οπωσδήποτε;

Α	Τριανταφύλλου, Κούρτοβικ, Νικολαΐδου, Ξενάριος, Χρ. Οικονόμου
Β	Σουρούνης, Φακίνου Ευγ., Ξανθούλης, Νικολαΐδου, Ξυλούρη
Γ	Φακίνου, Χωμενίδης
Δ	Τριανταφύλλου, Δοξιάδης, Ζατέλη
Ε	Ζουργός
ΣΤ	Σκαμπαρδώνης, Υφαντής, Βαλτινός, Πανσέληνος, Γκουρογιάννης
Ζ	Καρυστιάνη, Σκαμπαρδώνης, Ζατέλη, Τριανταφύλλου, Μακριδάκης
Η	_
Θ	Κοντογιάννης, Οικονόμου, Μπουραζοπούλου, Καρυστιάνη, Σκαμπαρδώνης (κράτησα 5, γιατί ξέχασα ότι είχα βάλει όριο)
Ι	Ζατέλη, Τζαμιώτης, Τριανταφύλλου, Βαλτινός, Πατρίκιος, Δημουλά
ΙΑ	Αραντίτσης, Παπαγιώργης, Γεννάρης, Δημητριάδης, Γιαννακάκη
ΙΒ	Δημουλά, Αλεξάκης
ΙΓ	Δημουλά, Σταυρόπουλος
ΙΔ	Σταμάτης, Μπουραζοπούλου, Ξενάριος, Σωτάκης, Μαμαλούκας
ΙΕ	_
ΙΣΤ	Καρυστιάνη, Οικονόμου, Τριανταφύλλου
ΙΖ	_

Σημειώνω όσους πήραν τουλάχιστον δύο ψήφους

Τριανταφύλλου 5

Δημουλά 3

Ζατέλη 3

Καρυστιάνη 3

Οικονόμου Χρ. 3

Σκαμπαρδώνης 3

Βαλτινός 2

Μπουραζοπούλου 2

Νικολαΐδου 2
Ξενάριος 2
Φακίνου, Ευγ. 2

J.P. Toussaint, "Autoportrait en Lecteur",
Musée du Louvre

9. Ποιους κριτικούς εφημερίδων ή περιοδικών θεωρείτε αξιόλογους;

Α	Κούρτοβικ, Ξενάριος, Θεοδοσοπούλου, Κοτζιά,
Β	-
Γ	-
Δ	-
Ε	-
ΣΤ	Κούρτοβικ, Θεοδοσοπούλου
Ζ	Κούρτοβικ, Κοτζιά
Η	-
Θ	Κούρτοβικ, Χατζηβασιλείου, Κοτζιά, Δημητρούλια, Ξενάριος
Ι	Κούρτοβικ, Κοτζιά, Θεοδοσοπούλου, Χατζηβασιλείου, Σχινά, Χαρτουλάρη
ΙΑ	Παπαγιώργης
ΙΒ	-
ΙΓ	-
ΙΔ	-
ΙΕ	-
ΙΣΤ	Κούρτοβικ
ΙΖ	-

Σημειώνω όσους κέρδισαν τουλάχιστον δύο προτιμήσεις

Κούρτοβικ  6

Κοτζιά  4

Θεοδοσοπούλου 3

Ξενάριος 2
Χατζηβασιλείου 2

10. Ποια η γνώμη-σας για τα μπεστ-σέλερ; (Π.Ε.)

α. είναι ανάξια λόγου (απαράδεκτα)

β. δεν είναι στις επιλογές-σας: είναι μόνο για τους άλλους και έτσι τουλάχιστον βοηθούν οικονομικά την αγορά/τους εκδότες (ανεκτά)

γ. μπορούν να εναλλάσσονται με τα υπόλοιπα βιβλία στα ενδιαφέροντά-σας (γιατί όχι;)

δ. δεν διαφέρουν από τη λοιπή ποιοτική λογοτεχνία (εξίσου αξιανάγνωστα με άλλα)

ε. …  

	1	2	3	4	5
Α		50	50
Β			60	20	20
Γ			100
Δ		100
Ε			60	40
ΣΤ	20	80
Ζ	100
Η	10	70	20
Θ	10	90
Ι		90	5	5
ΙΑ	100
ΙΒ			100
ΙΓ		100
ΙΔ		90		10
ΙΕ		70	20	10
ΙΣΤ	10	60	30
ΙΖ					100
Μ.Ο.	14,7	47,1	26,1	5,1	7

  

Τα σχόλια στο επόμενο ποστ, αφού κι εσείς καταθέσετε τις απόψεις-σας. Ουφ, κουράστηκα να μετράω (κι ελπίζω να μην έκανα χοντρά λάθη)!

Χρόνια πολλά στο βιβλίο

Πατριάρχης Φώτιος

Η ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ τελειώνει την ΚΥΡΙΑΚΗ

Ο συγγραφέας κρίνεται για όσα γράφει κι ο κριτικός για όσα επιβραβεύει. Ο αναγνώστης γίνεται η βάση πάνω στην οποία οι δύο προηγούμενοι πατάνε. Οι επιλογές-του γίνονται θύλακοι αναγνωστικών τάσεων και ασυνείδητων προβληματισμών που στο σύνολο των αναγνωστών αντικατοπτρίζουν το βιβλιόφιλο πρόσωπο της κοινωνίας.

Συνεπώς, μια τέτοια δημοσκόπηση πάνω σε ερωτήματα, όπως:

-          Ποιο είδος μυθιστορήματος συνηθίζετε;

-          Ποια ονόματα συγγραφέων και κριτικών κάνουν σε σας κλικ;

-          Σε ποια βιβλιοφιλικά ιστολόγια συχνάζετε;

κ.ο.κ.

μπορεί να δείξει το 2012, σε καιρό οικονομικής κρίσης, σε καιρό κατά τον οποίο το μυαλό σαν μύγα πηγαινοέρχεται στα οικονομικά δεδομένα, πόσο το βιβλίο είναι αξία και πόσο μετράει μέσα στις πολιτισμικές μετεξελίξεις.

            Μεθαύριο, την Κυριακή 22 Απριλίου 2012, λήγει το δεκαπενθήμερο διάστημα μέσα στο οποίο μπορεί όποιος θέλει να ψηφίσει και να σχηματίσει από κοινού με άλλους το μωσαϊκό της αναγνωστικής-μας συμπεριφοράς. Ψηφίζουμε εδώ.

“Βρίσκω την τηλεόραση πολύ εκπαιδευτική. Κάθε φορά που κάποιος ανοίγει τη συσκευή,πηγαίνω στο άλλο δωμάτιο και διαβάζω ένα βιβλίο” (Γκράουτσο Μαρξ)

“Πάντα φανταζόμουν ότι ο Παράδεισος θα είναι ένα είδος βιβλιοθήκης” (Χόρχε Λούις Μπόρχες)

“Οι φράσεις είναι σαν καρφιά, που προσηλώνουν την αλήθεια στη μνήμη μας” (Ντενί Ντιντερό)

“Υπάρχουν τρεις κατηγορίες αναγνωστών: εκείνοι που απολαμβάνουν χωρίς να κρίνουν, εκείνοι που κρίνουν χωρίς να απολαμβάνουν και εκείνοι που κρίνουν ενώ απολαμβάνουν το έργο. Οι τελευταίοι αυτοί αναγνώστες προάγουν το έργο, αλλά είναι πολύ λίγοι” (Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε)

Πατριάρχης Φώτιος

ΑΝΑΣΤΑΣΗ και ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

         Η Ανάσταση που όλοι περιμένουμε ήλθε σε μεταφυσικό επίπεδο. Μένει να έλθει στην καρδιά-μας και στη χώρα-μας.

          Η ψηφοφορία από την άλλη που ξεκίνησε πριν από μια εβδομάδα και αφορά τις αναγνωστικές-μας προτιμήσεις συνεχίζεται. Μπορείτε να κατευθυνθείτε στην προηγούμενη ανάρτηση και να ψηφίσετε αυτοστοχαζόμενοι για τις προτιμήσεις-σας.

Τι λογοτεχνία διαβάζετε;

ποιοι σας οδηγούν σ' αυτήν;

τι σημαίνει για σας καλό βιβλίο;

ποιους συγγραφείς εμπιστεύεστε;

τι είναι μπεστ-σέλερ;

κ.ο.κ.

         Οι απαντήσεις-μας σκιαγραφούν το προφίλ των υποσυνείδητων ή και συνειδητών αναγνωστικών-μας πτυχών. Στέκουν δίπλα στο ανοιγμένο βιβλίο και εξηγούν πώς το έργο που διαβάζετε ήλθε στα χέρια-σας αλλά και πώς θα φύγει για το ράφι της βιβλιοθήκης-σας ή για την ανακύκλωση.

Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ: «Μαγδαληνή»

«Ω Κύριε, εγώ ‘μαι που έσπασα σα μυρογιάλι
στα ιερά σου πόδια την καρδιά μου, και τα ολόξανθα
μακριά μαλλιά μου εγώ τ’ ανέμισα στις τρέμουλες,
σκυφτές των Αποστόλων κεφαλές, σα φλάμπουρο!

Εγώ ‘μαι που όντας όλοι οι εδικοί μακριάθε
κοιτώντας το σταυρό σε κλαίγαν σκορπισμένοι,
στεκόμουν στο πλευρό σου παραστάτης, κι όρθια
στα χέρια μου εδεχόμουν, στην ποδιά, στο πρόσωπο,
πηχτό, ζεστό, σαν όμπρο θερινό, το γαίμα σου!

Κ’ έκραζα: Ανοίξου γης, ποτίσου γης, σκιρτήστε
σα σπόροι αθάνατοι στο χώμα, ώ πεθαμένοι!
Χριστέ, κι αν όλοι σ’ αρνηθούν, δε θα πεθάνεις!
Γιατί στον κόρφο μου το αθάνατο νερό
κρατώ και σε κερνώ, και κατεβαίνεις πάλι
στη γης, και περπατάς μαζί μου στα χωράφια,
βολές σωπαίνοντας γλυκά, βολές ταΐζοντας
το Λόγο τον καλό στα πεινασμένα πλήθη».

Θυμόμαστε τον Δημήτρη Μητροπάνο: τα τραγούδια κάνουν τον τραγουδιστή να μην πεθαίνει.

Σ' Αναζητώ στη Σαλονίκη

Πατριάρχης Φώτιος

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ

"Πες μου τι διαβάζεις να σου πω ποιος είσαι" ή "Πες μου πώς σκεπτόμαστε όταν διαβάζουμε να σου πω ποιοι είμαστε"; Σε μια αδιερεύνητη κοινωνία της ανάγνωσης έχει σημασία ποιες είναι η συνειδητές ή οι υποσυνείδητες επιλογές-μας ως αναγνωστών. Στην ουσία δεν έχει σημασία μόνο τι διαβάζουμε, τι μας αρέσει και γιατί, αλλά και πώς κείμεθα ως αναγνώστες απέναντι στους άλλους συν-διαμορφωτές της βιβλιοφιλικής κοινότητας: τους συγγραφείς βεβαίως βεβαίως, τους εκδότες, τους κριτικούς, τους ιστολόγους κ.ο.κ.

          Η δημοσκόπηση για το Πάσχα του 2012 είναι ανάμικτη, από επιλογές ειδών λόγου έως στάσεις απέναντι στην κριτική και από τις συνήθειές-μας ως αναγνωστών μέχρι τα θέματα που θα μας ενδιέφεραν να διαβάσουμε σε μια σύγχρονη προβληματική. 

Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει δύο ειδών ερωτήσεις:

Charles Edward
Perugini,
"Girl Reading" (1878)

Ι. στις κλειστές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (Π.Ε.) απαντάμε με ποσοστό σε σύνολο 100%. Δηλαδή σε ερώτηση με τέσσερις επιλογές, μπορούμε να μοιράσουμε τις προτιμήσεις-μας:

λ.χ. ως εξής:

α) 20%, β) 35% γ) 5% δ) 40%.

ή απλά: γ) 100%  

ΙΙ. στις ανοικτές ερωτήσεις (Α.Ε.) μπορούμε να απαντήσουμε αναλυτικά χωρίς περιορισμούς. Αν είναι δυνατόν, να σημειώσουμε τις απαντήσεις-μας με σειρά προτεραιότητας.

Ξεθάβουμε άδηλες αναγνωστικές-μας πλευρές και ξανασκεφτόμαστε το πώς διαβάζουμε και γιατί:

-         Στις Π.Ε. απαντάμε με ποσοστό %

-         Στις Α.Ε. δίνουμε ελεύθερη απάντηση 

1.     Τι είδους λογοτεχνία διαβάζετε;       (Π.Ε.)

α. μυθιστόρημα

β. διήγημα

γ. ποίηση

δ. θέατρο 

2.     Σε τι ποσοστό τα παρακάτω είδη μυθιστορήματος καλύπτουν τις αναγνωστικές-σας επιλογές; (Π.Ε.)

α. ιστορικό / εποχής

β. αστυνομικό

γ. επιστημονικής φαντασίας

δ. μαθηματικό

ε. κοινωνικό

ς. πανεπιστημιακό

ζ. πολιτικό

η. ερωτικό

θ. ντοκουμενταρίστικο (non-fiction)

ι. παιδικής ή εφηβικής λογοτεχνίας

ια. … 

3.     Ποιος παίζει (ή ποιοι παίζουν) σημαντικό ρόλο στα βιβλία που θα επιλέξετε για διάβασμα; (Π.Ε.)

α. κριτικές

β. ιστολόγια

γ. φίλοι/γνωστοί

δ. όνομα συγγραφέα

ε. βιβλιοπωλείο και άμεση επαφή με το σώμα του βιβλίου

ς. … 

Robert James Gordon,
"The Reader" (1877)

4.     Ποια έντυπα που ασχολούνται με το βιβλίο συμβουλεύεστε και πόσο συχνά; (Π.Ε.)

α. εφημερίδες (ποιες;)

β. free-press (ποιες;)

γ. περιοδικά (ποια;)

δ. ηλεκτρονικά περιοδικά (ποια;) 

5.     Ποια ιστολόγια (εκτός από το Βιβλιοκαφέ και το δικό-σας!!!) περιδιαβαίνετε για τις βιβλιοφιλικές-σας ανάγκες; (Α.Ε.)

(τώρα που το σκέφτομαι, θα επιχειρήσω στο μέλλον να ετοιμάσω ένα πιο ενδελεχές ερωτηματολόγιο ειδικά για τα βιβλιόφιλα μπλογκς. Οπωσδήποτε!) 

6.     Τι σημαίνει για σας καλό βιβλίο; (Π.Ε.)

α. πλοκή

β. χαρακτήρες

γ. γλώσσα-ύφος

δ. ατμόσφαιρα

ε. δράση/ανατροπές

ς. μορφικές καινοτομίες

ζ. ανάλυση κοινωνικών, πολιτικών κ.ο.κ. θεμάτων

η. εμβάθυνση στον ανθρώπινο είναι (από ψυχολογικής απόψεως)

θ. … 

7.     Ποια ερμηνεία του έργου θεωρείτε πιο βάσιμη; (Π.Ε.)

α. αυτή που απορρέει από τον κόσμο του συγγραφέα (βιογραφία, λοιπά στοιχεία εποχής κ.ο.κ.)

β. αυτή που προκύπτει από το ίδιο το κείμενο

γ. είναι υποκειμενικό θέμα ανάλογα με τον αναγνώστη

δ. … 

8.     Ποιους έλληνες συγγραφείς, αν κυκλοφορούσαν προσεχώς ένα νέο βιβλίο-τους, θα αναζητούσατε οπωσδήποτε; (Α.Ε.: μέχρι πέντε ονόματα)

[Καταγράψτε σε λίστα ζώντες πεζογράφους και ποιητές που εκτιμάτε και θέλετε να (ξανα)διαβάσετε κάτι δικό-τους. Αν θέλετε, εξηγήστε σύντομα γιατί] 

9.     Ποιους κριτικούς εφημερίδων ή περιοδικών θεωρείτε αξιόλογους; (Α.Ε.)

[Καταγράψτε σε λίστα κριτικούς που εκτιμάτε και συμβουλεύεστε τη γνώμη-τους, ασχέτως αν πάντα συμφωνείτε ή διαφωνείτε μαζί-τους. Αν θέλετε, εξηγήστε σύντομα γιατί] 

10.                         Ποια η γνώμη-σας για τα μπεστ-σέλερ; (Π.Ε.)

α. είναι ανάξια λόγου (απαράδεκτα)

β. δεν είναι στις επιλογές-σας: είναι μόνο για τους άλλους και έτσι τουλάχιστον βοηθούν οικονομικά την αγορά/τους εκδότες (ανεκτά)

γ. μπορούν να εναλλάσσονται με τα υπόλοιπα βιβλία στα ενδιαφέροντά-σας (γιατί όχι;)

δ. δεν διαφέρουν από τη λοιπή ποιοτική λογοτεχνία (εξίσου αξιανάγνωστα με άλλα)

ε. … 

11.                         Ποιο θέμα θα θέλατε να δείτε να το πραγματεύεται ένας καλός σύγχρονος συγγραφέας; Ή αλλιώς, ποιο θέμα θα θέλατε να γράψετε, αν είχατε συγγραφικές ικανότητες; (Α.Ε.)

[Καταγράψτε θέματα που σας έχουν απασχολήσει και πιστεύετε ότι μπορούν να μπουν σε μια υπόθεση έργου ή επιθυμείτε να τα δείτε να αναπτύσσονται μυθιστορηματικά.]

David Hockney (1982)

Φυσικά μπορείτε να ελιχθείτε και να απαντήσετε ανάλογα με τη δική-σας ιδιοσυγκρασία. Μόνο θα παρακαλούσα να μην υπεκφύγετε με θολές απαντήσεις, ή με απαντήσεις του τύπου “Δεν πιστεύω σε τέτοιου είδους διακρίσεις…” ή “Ένας συνδυασμός των παραπάνω…”.

Η δημοσκόπηση θα ολοκληρωθεί την Κυριακή 22 Απριλίου 2012 και την επόμενη μέρα θα συνοψίσω τις επιλογές-μας. Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε δειγματοληπτικά πώς οι βιβλιόφιλοι ιστολόγοι και οι θαμώνες-τους τοποθετούνται πάνω σε μερικά ζητήματα της σύγχρονης βιβλιαναγνωστικής συμπεριφοράς.

Καλό Πάσχα

Πατριάρχης Φώτιος

“Η επιδημία” του Τάκη Θεοδωρόπουλου

Τι ρόλο παίζει μια επιδημία στη λογοτεχνία; Η πανούκλα στο ομώνυμο έργο του Αλμπέρ Καμύ και η πολιομυελίτιδα στη “Νέμεσι” του Φίλιπ Ροθ έχουν, πέρα από τις συμβολικές-τους προεκτάσεις, κυριολεκτικό περιεχόμενο, ενώ τώρα ο Θεοδωρόπουλος εξ αρχής χρησιμοποιεί την επιδημία-του ως αλληγορία μιας κολλητικής κοινωνικής κατάστασης.  

Μέτριος με γάλα:

Τάκης Θεοδωρόπουλος

“Η επιδημία”

εκδόσεις Πατάκη

2011 

            Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος (δείτε και το μίνι αφιέρωμα που του είχα κάνει παλιότερα, 1/7/2010) χρησιμοποιεί –είναι πλέον απόλυτα σαφές- την αρχαιότητα ως μήτρα ιδεών και ως ιστορικό, φιλοσοφικό, αλληγορικό κ.ο.κ. πλαίσιο μέσα στο οποίο υφαίνει τις ιστορίες-του. Οι τελευταίες, ενώ αναφέρονται στην αρχαιότητα, συχνά αντικατοπτρίζουν το σημερινό κοινωνικό status και αντανακλούν τις παθογένειες τού σήμερα ή αναζητούν τις ρίζες σύγχρονων τάσεων (άλλη περίπτωση αρχαιοχρησίας είναι τα βιβλία-του “Η δύναμη του σκοτεινού θεού” (1999), “Το μυθιστόρημα του Ξενοφώντα” (2004), “Το αριστερό χέρι της Αφροδίτης” (2007) και “Το ξυπόλυτο σύννεφο”).

            Στο ίδιο μήκος κύματος, το τελευταίο-του έργο βασίζεται σε μια κοινωνική παρατήρηση κι αυτήν τη στηρίζει με τη σειρά-της στο μυθολογικό πηγάδι που μπορεί και αρδεύει κάθε σκέψη του δημιουργού. Μια επιδημία ποιητικότητας και μαζικής συγγραφικής μανίας έχει καταλάβει τη σύγχρονη Ελλάδα, μανία που μετατρέπει τους Έλληνες σε ποιητές και την ποίηση σε ύψιστο πολιτισμικό προϊόν που προβάλλεται στους τηλεοπτικούς σταθμούς και ανάγει τους θεράποντές-της σε πρότυπα σκέψης και φιλοσοφικού στοχασμού. Ως εδώ όλα καλά. Ο αναγνώστης όμως ξέρει εξ αρχής ότι όλα αυτά οφείλονται στον επανακάμψαντα θεό –τρίτης διαλογής σε σχέση με το Δωδεκάθεο- της Μετριότητας, ανώνυμο και ακατανόμαστο μαζί, ο οποίος, αφού εξορίστηκε από τους συναδέλφους-του, επέστρεψε μετά δυόμιση χιλιετίες για να πραγματοποιήσει τα οράματά-του, τον οδικό άξονα Ισθμού – Σπάρτης και το μεγάλο του έπος.

            Όπως καταλαβαίνετε, πρόκειται για μια ευτράπελη αλληγορία, η οποία αναγορεύει τη Μετριότητα σε οδηγό της πολιτιστικής-μας ζωής και τη μέτρια ποίηση σε καθρεφτάκι για τους ιθαγενείς που θαμπώνονται από τις αρλούμπες και μαγεύονται από τα βαθυστόχαστα, αλλά βέβαια κενά νοήματος, προϊόντα-της. Ο ερωτύλος θεός είναι μεγαλομανής, ενώ είναι ανίκανος, γεμάτος υποσχέσεις ενώ δεν μπορεί να υλοποιήσει καμία, πομπώδης και μεγαλόστομος σαν τον Ηγεμόνα Δυτικής Λιβύης του Κωνσταντίνου Καβάφη αλλά κατ’ ουσίαν κούφιος, ρητορικός αν και κενολόγος, σοβαροφανής αν και ρηχός και κούφος. Γι’ αυτό ενσαρκώνει κάλλιστα το πρότυπο της νεοελληνικής πολιτισμικής ζωής, που αρέσκεται σε μεγάλα λόγια και στις πράξεις βιτρίνας, ενώ στην ουσία βυθίζεται στη μετριότητα, στην ανεπάρκεια και στην αδυναμία-της να χτίσει μία αξιόλογη βάση και να ανοίξει έναν καινοτόμο δρόμο.

            Στην ιστορία μπαίνει ένας μεγαλόστομος ποιητής και ένας φιλόδοξος επιχειρηματίας που θέλει να γίνει ποιητής. Η μανία με την ποίηση καλά κρατεί και θεριεύει… Ο Θεοδωρόπουλος τραβά την ιδέα-του στην υπερβολή, εν μέρει μέσα στο πνεύμα της παρωδίας που θέλει πολύ έντονα τα μέρη-της για να γίνει κατανοητή, εν μέρει από έλλειψη μέτρου. Η αλληγορία φαίνεται ολοκληρωμένη αλλά οι λεπτομέρειες δεν στέκονται στο ύψος της πρωταρχικής ιδέας. 

            Γενικότερα, θα ήθελα να θίξω ένα ευρύτερο θέμα εξ αφορμής του βιβλίου του Θεοδωρόπουλου. Συνήθως (αν και δεν το έχω ψάξει με στοιχεία) τα έργα που έχουν χιουμοριστικό ή κωμικό περιεχόμενο δεν ξεχωρίζουν από την κριτική, δεν βραβεύονται, μπορεί να κρίνονται κατά καιρούς θετικά, αλλά, όταν έλθει η ώρα να διακριθούν, δεν εντάσσονται ούτε λ.χ. στις μικρές λίστες βραβείων. Είναι το επίπεδό-τους χαμηλό, χαμηλότερο τουλάχιστον από τα “σοβαρά” κείμενα; Ή υπάρχει μια εγγενής προκατάληψη για τέτοια έργα, που τα κρατά σε απόσταση από τις υψηλές θέσεις καταξίωσης; Βλέπω δηλαδή μια συγκράτηση στην αξιολόγησή-τους με υψηλές διακρίσεις, σαν να φοβούνται οι υπεύθυνοι μήπως τους χαρακτηρίσουν ελαφρούς και ρηχούς, αν τα επιβραβεύσουν [Το ίδιο βλέπω και στα Oscar, όπου σχεδόν ποτέ δεν παίρνει βραβείο κωμικός ρόλος]. Από την άλλη, μήπως όντως δεν έχουμε παράδοση σε κωμικά μυθιστορήματα που θα μπορούσαν να κερδίσουν κοινό και κριτικούς;

            Ο Θεοδωρόπουλος είναι, απ’ όσο τον παρακολουθώ στα Νέα και καμιά φορά στην τηλεόραση, ένας σκεπτόμενος άνθρωπος, που ξέρει να παρατηρεί, να συνδέει παρόν και αρχαιοελληνικό παρελθόν με εύστοχες συνάψεις, να γράφει κείμενα με ενδιαφέρον και με μεστό προβληματισμό. Respect.

[Πρωτοδημοσιεύτηκε ελαφρά παραλλαγμένο στις 8/3/2012 στον ιστότοπο In2life]

Πατριάρχης Φώτιος

Εμπορευματοποιημένη τέχνη και λογοτεχνία

Το πρόσφατο δημοσίευμα της Τιτίκας Δημητρούλια ήταν σκέτος πειρασμός, καθώς η μεταμοντέρνα τέχνη έχει αρχίσει προ πολλού να αμφισβητείται και να καθαιρείται τόσο στις εικαστικές τέχνες όσο και στη λογοτεχνία. Το κυριακάτικο άρθρο-της στην Καθημερινή με τίτλο “Εξ αφορμής” (1/4/2012) αναφερόταν στο βιβλίο του γάλλου επιμελητή μουσείων Ζαν Κλαιρ «Ο χειμώνας της κουλτούρας». Δες και το άρθρο του Δουλγερίδη στις 27/8/2011.

            Τα κατηγορώ που εκτοξεύει ο γάλλος Ακαδημαϊκός αναφέρονται στην εμπορευματοποίηση της τέχνης, στη διακίνησή-της μέσω μάρκετινγκ, στην ανάδειξή-της χάρη στην παγκοσμιοποίηση που ανάγει σε σημαντικό αυτό που θα ήταν άλλοτε φούσκα, στην κούφια ύπαρξή-της που δεν στηρίζεται σε καμιά αισθητική ή φιλοσοφία, μια μεταμοντέρνα τέχνη που εξιδανικεύει το αντίγραφο εις βάρος του πρωτότυπου.

            Η κριτικός μεταφέρει τον προβληματισμό στη λογοτεχνία και διατυπώνει ορισμένα ερεθιστικά ερωτήματα, τα οποία ωστόσο θα ήθελα να απαντήσει πιο διεξοδικά και όχι μόνο υπαινικτικά. Τα ερωτήματά-της τίθενται για την ελληνική λογοτεχνία, η οποία όμως, όπως εύστοχα επισημαίνει η αρθρογράφος, δεν έχει τόσο μεγάλη απήχηση και δη αγοραστική ανταπόκριση:

1.      “Δεν δημιουργήθηκαν στο λογοτεχνικό πεδίο όροι χρηματιστηρίου, με παρενέργειες επικοινωνιακές και επενδύσεις τουλάχιστον σε επίπεδο εικόνας όσον αφορά τους συγγραφείς;”

2.      “Πόσο επηρέασε αυτή η σύντομη, για τη χώρα μας και για λόγους εντελώς αντικειμενικούς ασχέτως της διεθνούς κρίσης, «ευφορία» την ίδια τη λογοτεχνία και ειδικότερα την πεζογραφία;”

3.      “Η λογοτεχνία, που με τόσο πάθος διαβαζόταν στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια, καταλήγει σήμερα να μην αφορά παρά ελάχιστο κόσμο;”

Στο πρώτο ερώτημα υπονοείται μια φάμπρικα προβολής συγγραφέων όχι τόσο με βάση το έργο-τους αλλά βάσει στρατηγικών μάνατζμεντ, όπως συνεντεύξεις, φωτογραφίσεις, παρουσιάσεις της εξωλογοτεχνικής-τους ζωής, προβολής-τους ως πνευματικών ανθρώπων κ.λπ. Πλάστηκε έτσι, επί τη βάσει δημοσίων σχέσεων, η εικόνα του συγγραφέα που είναι μέσα στη ζωή, που ενεργεί, που γράφει και αρθρογραφεί επειδή είναι διανοούμενος, που βγαίνει στην τηλεόραση και μιλάει, που παρουσιάζουν τα βιβλία-του ηθοποιοί, πολιτικοί, δημοσιογράφοι (όχι δηλαδή οι ειδικοί του χώρου, αλλά οι διασημότητες της τηλεόρασης). Τα ίδια τα έργα περνάνε με αυτόν τον τρόπο σε δεύτερη μοίρα, ενώ ο συγγραφέας δεν έχει πεθάνει, όπως διακήρυτταν θεωρίες, αλλά ξαναζεί έξω από τα έργα-του.

Και με αυτόν τον τρόπο επήλθε η άνοιξη της εκδοτικής παραγωγής τα τελευταία χρόνια με προβολή των συγγραφέων σαν celebrities, με το κυνήγι των πρωτοεμφανιζόμενων σαν φρέσκο κρέας στην κρεατομηχανή της εμπορικότητας (Βλ. και τη στήλη του Μπασκόζου στο κυριακάτικο “Βήμα”, 1/4/2012), με τα ευπώλητα που δεν περνάνε από τους κριτικούς αλλά βρίσκουν δίοδο στόμα με στόμα κ.ά. Στο δεύτερο ερώτημά-της η Δημητρούλια διερωτάται αν αυτό ευνόησε τη λογοτεχνία, δηλαδή αν έφερε μέσα στον σωρό λίγα έστω καλύτερα έργα, αν ο αναγνώστης πέρασε από τις μεθόδους αυτές στη φιλαναγνωσία, αν ξεπέρασε το ευπώλητο και μπήκε στο βιβλιοπωλείο πιο υποψιασμένος, αν οι ίδιοι οι συγγραφείς δεν κάθισαν στην εύκολη δόξα…

June Leaf,
“Untitled (Theater)”

Το τελευταίο ερώτημα υπονοεί, αν καταλαβαίνω καλά, ότι εντέλει όλα αυτά, αν και φαινομενικά λειτούργησαν ως όχημα προσέγγισης του αναγνώστη, κατά βάθος το βιβλίο, η λογοτεχνία εν προκειμένω, έγινε ασήμαντο νόμισμα σε μια εποχή που ο συγγραφέας δεν έχει να πει τίποτα σημαντικό στον μέσο άνθρωπο. Αφού φάγαμε την εικόνα-του και τελείωσε η μόδα των μεσημεριανάδικων, τώρα που απέμειναν κείμενα και ιδέες σε πλοκή, κανείς δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτά αλλά το πολύ πολύ να καταφεύγει στη ρηχή συναισθηματικότητα των best-sellers και στα νερωμένα βιβλία που μιμούνται την τηλεόραση.

Η κριτική βοηθάει σ’ αυτό αφού είναι πολύ ελίτ, ή έτσι πρέπει να είναι για να κρατήσει αντίβαρο; Οι εκδοτικοί οίκοι εν καιρώ κρίσεως επιζητούν το ευπώλητο βιβλίο που θα γίνει δούρειος ίππος ή ισορροπούν μεταξύ εμπορικού και ποιοτικού; Οι εφημερίδες αναδεικνύουν προβληματισμούς γύρω από το βιβλίο και πέρα από το βιβλίο ή μένουν σε μια εκδοτική εξάρτηση που δεν τις τιμά; Οι συγγραφείς αξιοποιούν την εποχή για να αναδειχθούν άμεσα ή μπορούν μέσω αυτής να εμβαθύνουν γόνιμα; Οι μπλόγκερς τέλος, για να μην βγάλω την ουρά-μας απ’ έξω, μένουμε σε μια διαφημιστικού τύπου ανάλυση της λογοτεχνίας ή ανοίγουμε δρόμους σκέψης στα ευρύτερα στρώματα που ασχολούνται με το διαδίκτυο;

Ο εξαιρετικός πίνακας της κορυφής είναι του Max Ginsburg "Foreclosure" [2011]

Πατριάρχης Φώτιος

Ο διαγωνισμός που θα τρέξει την περίοδο του Πάσχα στο Βιβλιοκαφέ περιλαμβάνει μια ιστορία που ΕΣΕΙΣ θα σκεφτείτε και αξίζει να γίνει βιβλίο… Περισσότερες λεπτομέρειες προσεχώς. Ως τότε, σκεφτείτε μια ιδέα που θα θέλατε να γίνει μυθιστόρημα ή διήγημα!

Η ΜΗΤΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ του Βασίλη Αλεξάκη

Για το ότι η ελληνική γλώσσα συμφύεται με έναν πολύπλευρο πολιτισμό ο εκπατρισμένος Έλληνας ίσως είναι πιο υποψιασμένος και νιώθει περισσότερο την ανάγκη να ξανανακαλύψει το βαθύτερο νόημά-της.

Κρεμ-μπρουλέ:

Βασίλης Αλεξάκης
“Η μητρική γλώσσα”
εκδόσεις Εξάντας

1995

            Ο Βασίλης Αλεξάκης ζει στη Γαλλία με τα γαλλικά να είναι πλέον μία από τις δύο βασικές-του γλώσσες, χωρίς όμως να λησμονεί τα ελληνικά που τα κοιτάζει με τον πόθο του ξενιτεμένου και τη νοστ-αλγία του εκπατρισμένου. Κι είναι εμφανής αυτή η νοσταλγία που παίρνει μορφή γλωσσικής αναμάθησης, αφού πλέον θεάται τα ελληνικά με τη γοητεία και την περιέργεια του αλλόγλωσσου. Γι’ αυτό τα προσεγγίζει πιο αποστασιοποιημένα, με τη διάθεση να ξαναγνωρίσει τη χαμένη-τους μαγεία, μαγεία που έχουμε απολέσει όλοι εμείς που τα μιλάμε καθημερινά και που τα θεωρούμε (ίσως) κομμάτι μιας διάφανης πραγματικότητας, πίσω από τα οποία είναι η ζωή.

            Η υπόθεση του μυθιστορήματος διαρθρώνεται γύρω από την προσπάθεια του αφηγητή να ανακαλύψει τι κρύβεται πίσω από το μυστηριώδες Ε που είναι χαραγμένο σε έναν ναό στους Δελφούς. Γι' αυτό μπορεί κανείς να το βρει στάστιμο, αν δεν μπει εγκαίρως στον ρυθμό του Αλεξάκη. Οι εικασίες για το Ε, μυθιστορηματική αδεία, είναι ευφάνταστες, πιο πολύ γλωσσοκεντρικές και μαζί αρχαιοκεντρικές, προσπάθειες δηλαδή να ξαναδεί μέσα από τις λέξεις τον αρχαίο κόσμο και την κληρονομιά-του. Το ίδιο κάνει, αλλά με άλλο καμβά, στο “μ.Χ.” πολλά χρόνια αργότερα, όπου η αρχαιότητα προβάλλει αυθεντική πίσω από τον σκοταδισμό του Βυζαντίου. Το Ε αναδεικνύεται ως φιλοσοφικό και πολιτισμικό σύμβολο της Ελλάδας και των Ελλήνων, του βαθύτερου Ειμί των κατοίκων-της, της επαφής του θεού Απόλλωνα με τον άνθρωπο.

            Το κείμενο είναι ένα ταξίδι στην ελληνική γλώσσα και μια στοχαστική περιδιάβαση στην ιστορία και στον πολιτισμό. Ο Αλεξάκης είναι πολύ καλός να γαρνίρει την αφήγηση με σκέψεις που ανοίγουν σε εύρος και πολλές φορές κατάγονται σε βάθος. Ο αναγνώστης αναγνωρίζει την τρομερή δύναμή-του να διαρθρώνει τις ιδέες-του, να κατευθύνει συνειρμούς, να εκφέρει ελληνικό λόγο. Το αίνιγμα του Ε σφιχτοδένει τον μονόλογο, που απαρτίζεται πιο πολύ από τεμαχισμένα επεισόδια και λιγότερο από ενιαίο λόγο, πιο πολύ με τον συνειρμό του αφηγητή παρά από μια συνεκτική ιστορία. Αυτό παραδόξως δεν κάνει το μυθιστόρημα πλαδαρό αλλά το κάνει πιο ευκίνητο και πιο ζωντανό.

Ο Βασίλης Αλεξάκης
πίνει το κρασί-του
στο Βιβλιοκαφέ

            Είναι ένα κείμενο γεμάτο διαύγεια, αφού κοιτάζει τον χώρο και τον χρόνο της Ελλάδας με ξενικό μάτι. Η επίσκεψη στους Δελφούς γίνεται μια μεταφυσική της γλώσσας, ένα χαμένο κέντρο που κανείς δεν μπορεί πια να βρει παρά μόνο να το εικάσει. Είναι μια αρχαιολογία της σιωπής, που επιχειρείται να ανασυσταθεί, έστω και μάταια, χωρίς όμως να αλλοιώνει το περίκεντρο. Οι αξίες που αναδεικνύονται, που ανασύρονται από τις υποθέσεις της ιστορίας, αφορούν όλο τον ελληνικό πολιτισμό, χωρίς εθνικιστικές εξάρσεις.

            Το Δελφικό Ε έχει χρησιμοποιηθεί, απ’ ό,τι είδα, σε πολλές εθνικιστικές και μεταφυσικές ερμηνείες, από ομάδες που πιστεύουν στην ελληνική εκ φύσεως ανωτερότητα. Ο Αλεξάκης δεν προσχωρεί ούτε στο ελάχιστον σε τέτοιες εξηγήσεις, αλλά διατηρεί το ελληνοκεντρικό σκεπτικό-του κατευθύνοντας τη σκέψη-του στη φιλοσοφία του ελληνισμού.

            Ίσως είναι ένα από τα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας που μπορεί να διαβαστεί ως ευρωπαϊκό. Το βραβείο Prix Médicis που πήρε το 1995 συνηγορεί υπέρ αυτής της άποψης και δικαιολογεί πώς μπορεί ακόμα ο ελληνικός πολιτισμός όχι μόνο να ακούγεται, αλλά κυρίως να ζωογονεί σύγχρονες μορφές σκέψης. 

Πατριάρχης Φώτιος

Καλό μήνα

Υ.Γ. Είχα υποσχεθεί για σήμερα τη «Φανταστική περιπέτεια» του Αλέξανδρου Κοτζιά, αλλά θα ήθελα να διαβάσω πρώτα τι θα γραφτεί γι’ αυτό το έργο, ώστε να  επανέλθω πιο διαβασμένος.