Georges Simenon, “Ο Μαιγκρέ και ο νεκρός του” & “Ο ένοικος”

Τα αστυνομικά και τα ψυχολογικά μυθιστορήματα του Simenon. Στα μεν, κλασική αστυνομική λογοτεχνία. Κι ο Simenon θεός σε μια κοινωνία θνητών. Κλασικός γρίφος αλλά με πολλά λογοτεχνικά στοιχεία. Αλλού επικρατεί ο πρώτος κι αλλού μας δελεάζουν τα δεύτερα. Στα δε, ο ψυχισμός του ανθρώπου και το απύθμενο αλλά λογικό βάθος του.

Georges Simenon “Maigret et son mort” 1948 “Ο Μαιγκρέ και ο νεκρός του” μετ. Α. Μακάρωφ εκδόσεις Άγρα -2018

Georges Simenon “Le locataire” 1934 “Ο ένοικος” μετ. Α. Μακάρωφ εκδόσεις Άγρα -2018

Maybe I'm foolish, Maybe I'm blind, Thinking I can see through this:

Δεν είμαι fan της αστυνομικής λογοτεχνίας, αλλά ο Πατριάρχης Φώτιος μ’ έχει κάνει να αγαπήσω τον Simenon. Γιατί; Μα γιατί μπορώ να καταφύγω σ’ αυτόν όταν θέλω να διαβάσω κάτι ενδιαφέρον (μυστήριο) με λογοτεχνικές όμως αξιώσεις. Κάθε του βιβλίο είναι μια αγαστή ένωση έρευνας και ψυχολογίας! We love Simenon.

Don't ask my opinion, Don't ask me to lie:

Ένας άγνωστος άνθρωπος τηλεφωνεί, επανειλημμένα σε μια μέρα, στον Maigret, για να του πει ότι θα τον δολοφονήσουν. Κι ο αστυνόμος δεν τον θεωρεί τρελό ούτε farceur, αλλά παραδόξως τον πιστεύει. Απλώς, παρά τις προσπάθειές του, δεν καταφέρνει να τον σώσει. Ο άγνωστος ανθρωπάκος βρίσκεται τελικά νεκρός με μια μαχαιριά στην Place de la Concorde, στην καρδιά του Παρισιού.

Το ένα μαγικό που κάνει ο Simenon είναι ότι κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον, όπως κάνουν τα καλά αστυνομικά. Αυτό φυσικά δεν είναι καινοφανές. Όμως ο Βέλγος συγγραφέας κάνει και άλλα… Όλοι ξέρουν τον επιθεωρητή Maigret που είναι ο φιλήσυχος αστυνόμος, ο οποίος δεν γεμίζει το μάτι. Το παίζει συχνά ανήμπορος και περιορισμένων δυνατοτήτων, για να ξεγελάσει τα θύματά του. Εδώ απολαμβάνουμε τον διάλογο με τον ανακριτή που θέλησε να τον πιέσει κι ο αστυνόμος υποκρίθηκε τον άρρωστο, τον ήρεμο άνθρωπο που κάθεται σπίτι του, αλλά απ’ την άλλη κάνει πολύπλοκους συλλογισμούς, άλλους με νόημα κι άλλους χωρίς, θολώνοντας τα νερά και αυτοσχεδιάζοντας, ώστε να παρασύρει τον άλλο στα νερά του.

Σ’ αυτή τη σκηνή αχνοφαίνεται ένα μειδίαμα στο πρόσωπο του κύριου και της κυρίας Maigret, αλλά κι οι αναγνώστες γελάμε με τον ποιοτικό τρόπο που διάλεξε ο συγγραφέας να στέλνει τα …έντομα στο στόμα του βάτραχου. Το humor φαίνεται και σε μια άλλη σκηνή, όπου ο Maigret μαζί με έναν δυο άλλους της αστυνομίας αναλαμβάνουν ένα bistro ώστε να κόψουν κίνηση και να συλλέξουν πληροφορίες για τον νεκρό πλέον ιδιοκτήτη του!

I'm only human, That's all it takes, To put the blame on me:

Από ένα σημείο και μετά όλα υποτάσσονται στον ύψιστο νόμο του αστυνομικού μυθιστορήματος που είναι η πλοκή. Όλα δηλαδή παίρνουν το χρώμα της έρευνας και γίνονται κρίκοι στην αλυσίδα της. Ο επιθεωρητής σκέφτεται το θέμα ακόμα και στον ύπνο του, συνδέει λεπτομέρειες, ξανασκέφτεται λανθάνοντα στοιχεία, διερευνά αθέατες πτυχές.

Απ’ την άλλη, “Ο ένοικος” δεν είναι αστυνομικό έργο, αλλά ανήκει στα λεγόμενα “σκληρά μυθιστορήματα”. Ξεκινά μ’ ένα έγκλημα, αλλά το βάρος δεν πέφτει στο ποιος είναι ο ένοχος, ούτε στη διαδικασία ανακάλυψής του. Ξέρουμε εξαρχής τον φονιά και τον παρακολουθούμε στην ήσυχη ζωή που προσπαθεί να ζήσει, ώστε να εξαφανιστεί και να μην τον ανακαλύψει κανείς. Θύμα ένας πλούσιος χρηματιστής από την Ολλανδία. Θύτης ο πορτογαλοεβραίος Eli Nazear, που ζούσε προηγουμένως στην Κωνσταντινούπολη. Συνένοχός του η χορεύτρια σε νυχτερινά μαγαζιά Sylvie, η οποία τον στέλνει μέχρι να κοπάσει ο ντόρος στο Charleroi, όπου η μητέρα της νοικιάζει δωμάτια. Έτσι βρίσκεται ένοικος στο σπίτι των Baron (κύριος και κυρία με την κόρη τους Antoinette) μαζί με έναν Πολωνό, τον Dobe, έναν φτωχό Πολωνοεβραίο φοιτητή, τον Moise Kaler, έναν γυναικά Ρουμάνο, τον Velasco…

Η ψυχολογία των εμπλεκομένων, κυρίως του Eli που αρρωσταίνει απ’ το βάρος της δίωξης, αλλά και της Sylvie, που κυνικά δρα και μιλά στους αστυνομικούς, όπως και των άλλων ενοίκων του σπιτιού. Δυστυχώς δεν το χάρηκα, γιατί αφενός η ψυχολογία κάνει άλματα (δεν καλοεξηγείται γιατί σκότωσε, όσο κι αν το χρήμα ήταν δέλεαρ, αφού δεν είχε ξανακάνει κάτι τέτοιο) κι αφετέρου γιατί μόνη της η ψυχολογία του ενόχου δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον και ν’ αφήσει κάτι για μετά το τέλος της ανάγνωσης.

> Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά ρεπόρτερ στη "Γκαζέτ ντε Λιέζ". Το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο "Στο γεφύρι του Αρς" εκδόθηκε το 1921 και τότε ο Σιμενόν έφυγε απ' τη Λιέγη για το Παρίσι. Παντρεύτηκε το 1923 με την "Τιζύ" και δημοσίευσε διηγήματα και νουβέλες σε πολλές εφημερίδες. Το 1924 εξέδωσε, με ψευδώνυμο, το πρώτο "λαϊκό" του μυθιστόρημα, "Το μυθιστόρημα μιας δακτυλογράφου". Ως το 1930, δημοσίευσε διηγήματα και μυθιστορήματα σε πολλούς εκδότες. Το 1931, άρχισε τις έρευνές του ο περίφημος ήρωας του, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ. Έγραφε τα βιβλία του, ταξίδευε, έστελνε ρεπορτάζ κι άφησε τις εκδόσεις "Φαγιάρ" για να πάει στις εκδόσεις "Γκαλλιμάρ", όπου συνάντησε τον Αντρέ Ζιντ. Στο πόλεμο ήταν υπεύθυνος των Βέλγων προσφύγων στη Λα Ροσέλ και κατοικούσε στη Βανδέα. Το 1945 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το διαζύγιό του εγκαταστάθηκε ξανά στην Ευρώπη. Η δημοσίευση των απάντων του (72 τόμοι) άρχισε το 1967. Από το 1972 αποφάσισε να σταματήσει το γράψιμο. Αφοσιώθηκε έκτοτε στις είκοσι δύο "Υπαγορεύσεις" του και κατόπιν συνέταξε τα ογκώδη απομνημονεύματα "Memoires intimes" (1981). Ο Ζωρζ Σιμενόν πέθανε στη Λωζάννη το 1989. Πολλά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Το πρώτο από τα δύο βιβλία παρουσιάστηκε στις 13/8/2018 στην in2life.

Πάπισσα Ιωάννα

Georges Simenon, “Τα υπόγεια του Ματζεστίκ”

Μια υπόθεση που μπλέκει στην προσωπική ζωή του θύματος εραστή και εκμεταλλευτή. Αυτό ωστόσο που βαραίνει είναι η αστυνομική και κυρίως η αφηγηματική δεινότητα του Simenon, ο οποίος ξεδιπλώνει την έρευνα και αναδρομικά τον φόνο με μαγική μαεστρία.

Georges Simenon Les Caves du Majestic 1942 “Τα υπόγεια του Ματζεστίκ”   μετ. Α. Μακάρωφ εκδόσεις Άγρα -2018

Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):

Η αγάπη για τον Simenon κρατάει χρόνια. Μόλις μάθουμε ότι κυκλοφόρησε νέα μετάφραση απ’ την Άγρα, σπεύδουμε να την προμηθευτούμε, γιατί ξέρουμε ότι σπάνια θα μας διαψεύσει. Ένατος τίτλος ώς τώρα και ήδη έχουμε μια ευμεγέθη σειρά Simenon στο ράφι της βιβλιοθήκης μας.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):

Τα μαγικά χέρια του Βέλγου συγγραφέα θέλγουν όποιον πέσει στις γραφές τους. Απ’ τη μια, ο νωθρός, αθόρυβος, αδρανής εξωτερικά αλλά οξύνους εσωτερικά Maigret και οι μέθοδοί του, που υπνωτίζουν τους υπόπτους και τους σπάνε τα νεύρα με τη νωχελική του παρουσία. Στέλνει απεσταλμένους, υποψιάζεται εκδοχές και τις δοκιμάζει με καίριες ερωτήσεις, σπεύδει ενώ φαίνεται ότι καθυστερεί, συνδέει ενδείξεις σε νήματα σκέψεων… Όλος σάρκα και οστά αποκτά από βιβλίο σε βιβλίο όλο και περισσότερη υπόσταση, γίνεται γνώριμός μας, φωνάζει ότι δεν είναι χάρτινος.

Απ’ την άλλη, ο τρόπος αφήγησης τυπικά ακολουθεί τα κλασικά αστυνομικά μυθιστορήματα. Το έγκλημα κι έπειτα η εξωτερική επιφάνεια με τους σχεδόν σίγουρους ενόχους σε μια σειρά από υπόπτους. Αν όμως προσέξει κανείς τον τρόπο της αφήγησης, θα καταλάβει ότι ο Simenon ξεκινά από μικρές λεπτομέρειες, προχωρά δήθεν αδιάφορα και καταλήγει σε σαφή συμπεράσματα. Η αφήγησή του δεν λέει ποτέ ψέματα, για να μην πω ότι λέει πάντα υπόρρητα τις δικές της αλήθειες.

Η δολοφονημένη βρίσκεται στο βεστιάριο του πολυτελούς ξενοδοχείου Majestic, στα υπόγεια του οποίου ζει το προσωπικό κι από εκεί διευθετεί όλες τις εξυπηρετήσεις των πελατών. Η δολοφονημένη Mimi είναι Γαλλίδα, που παντρεύτηκε Αμερικανό και ζει τα τελευταία χρόνια από την άλλη μεριά του Ατλαντικού. Γυρίζει όμως με τον άντρα της και τον γιο της για διακοπές στο Παρίσι και μένει στο Majestic, όπου δουλεύει ο πρώην εραστής της Prosper Donge. Σ’ αυτόν πέφτουν όλες οι υποψίες, ειδικά απ’ τη στιγμή που αποκαλύπτεται ότι ο γιος της Mimi είναι δικός του.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):

Μ’ αρέσει η μέθοδος του Simenon. Τόσο η αστυνομική του αστυνόμου Maigret όσο κι η αφηγηματική του συγγραφέα. Η υπόθεση, όταν τελειώσει το έργο, δεν φαντάζει σπουδαία, αφού άλλη μια οικονομική εκμετάλλευση και μια πλαστοπροσωπία βρίσκονται στο βάθος αυτής της ιστορίας. Κατά βάση λοιπόν αυτό που μετράει είναι η κατόπτευση διά του βλέμματος του αστυνόμου του τόπου και των εμπλεκομένων, κατόπτευση που τη φανταζόμαστε χωρίς επακριβώς να την αναπλάθουμε. Μέσω αυτής και των μύχιων συλλογισμών ο Maigret αναπηδά χαρούμενος που έκανε τις κατάλληλες συνδέσεις και διερευνά με αληθοφάνεια και συνοχή το όποιο έγκλημα.

In2life, 17/6/2019 

> Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά ρεπόρτερ στη "Γκαζέτ ντε Λιέζ". Το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο "Στο γεφύρι του Αρς" εκδόθηκε το 1921 και τότε ο Σιμενόν έφυγε απ' τη Λιέγη για το Παρίσι. Παντρεύτηκε το 1923 με την "Τιζύ" και δημοσίευσε διηγήματα και νουβέλες σε πολλές εφημερίδες. Το 1924 εξέδωσε, με ψευδώνυμο, το πρώτο "λαϊκό" του μυθιστόρημα, "Το μυθιστόρημα μιας δακτυλογράφου". Ως το 1930, δημοσίευσε διηγήματα και μυθιστορήματα σε πολλούς εκδότες. Το 1931, άρχισε τις έρευνές του ο περίφημος ήρωας του, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ. Έγραφε τα βιβλία του, ταξίδευε, έστελνε ρεπορτάζ κι άφησε τις εκδόσεις "Φαγιάρ" για να πάει στις εκδόσεις "Γκαλλιμάρ", όπου συνάντησε τον Αντρέ Ζιντ. Στο πόλεμο ήταν υπεύθυνος των Βέλγων προσφύγων στη Λα Ροσέλ και κατοικούσε στη Βανδέα. Το 1945 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το διαζύγιό του εγκαταστάθηκε ξανά στην Ευρώπη. Η δημοσίευση των απάντων του (72 τόμοι) άρχισε το 1967. Από το 1972 αποφάσισε να σταματήσει το γράψιμο. Αφοσιώθηκε έκτοτε στις εικοσιδύο "Υπαγορεύσεις" του και κατόπιν συνέταξε τα ογκώδη απομνημονεύματα "Memoires intimes" (1981). Ο Ζωρζ Σιμενόν πέθανε στη Λωζάννη το 1989. Πολλά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Πάπισσα Ιωάννα

Georges Simenon, “Ο Μαιγκρέ στήνει παγίδα”

Σύγκλιση αστυνομικού και ψυχολογικού μυθιστορήματος, κάτι στο οποίο ο Simenon είναι μανούλα. Απ’ τη μια, η έρευνα κι απ’ την άλλη η ψυχολογική διερεύνηση του διώκτη και του διωκόμενου…

 

Georges Simenon “Maigret tend un piége” 1955 “Ο Μαιγκρέ στήνει παγίδα” μετ. Α. Μακάροφ εκδόσεις Άγρα  2019

  

Διαβάζω από μικρή Simenon. Είναι ίσως ο μόνος συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας που δελεάζει τη γυναικεία μου φύση. Γιατί; Γιατί συνδυάζει το αίνιγμα, που έχει περισσότερο εγκεφαλική διάσταση, με την ψυχολογία των προσώπων. Έχουμε λοιπόν διαβάσει εδώ στο Βιβλιοκαφέ πολλά του έργα, όλα στις εκδόσεις Άγρα:

-“Ο ανθρωπάκος από το Αρχαγγέλσκ” 

-“Ο θάνατος της Μπέλλ” 

-“Στριπτήζ” 

-“Ο Μαιγκρέ φοβάται” 

- “Μπέττυ” 

                                                  -“Ο Μαιγκρέ στους Φλαμανδούς” 

-“Ο Μαιγκρέ και ο νεκρός του” 

-“Ο ένοικος” 

-“Τα υπόγεια του Ματζεστίκ” 

-“Οι δαίμονες του πιλοποιού”  

> Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά στα δεκαέξι του χρόνια έγινε δημοσιογράφος στη "Γκαζέτ ντε Λιέζ". Το πρώτο του μυθιστόρημα, που το υπέγραψε με το ψευδώνυμο George Sim, με τίτλο "Στο γεφύρι του Αρς" εκδόθηκε το 1921 και τότε ο Σιμενόν έφυγε απ' τη Λιέγη για το Παρίσι. Παντρεύτηκε το 1923 με τη ζωγράφο Ρεζ ιν Ρανσόν στο Παρίσι, όπου έγραψε ιστορίες και μυθιστορήματα σε σειρές, κάθε λογοτεχνικού είδους. Το 1924 εξέδωσε, με ψευδώνυμο, το πρώτο "λαϊκό" του μυθιστόρημα, "Το μυθιστόρημα μιας δακτυλογράφου". Ως το 1930, δημοσίευσε διηγήματα και μυθιστορήματα σε πολλούς εκδότες. Το 1931, άρχισε τις έρευνές του ο περίφημος ήρωας του, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ. Έγραφε τα βιβλία του, ταξίδευε, έστελνε ρεπορτάζ κι άφησε τις εκδόσεις "Φαγιάρ" για να πάει στις εκδόσεις "Γκαλλιμάρ", όπου συνάντησε τον Αντρέ Ζιντ. Στο πόλεμο ήταν υπεύθυνος των Βέλγων προσφύγων στη Λα Ροσέλ και κατοικούσε στη Βανδέα. Το 1945 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το διαζύγιό του εγκαταστάθηκε ξανά στην Ευρώπη. Η δημοσίευση των απάντων του (72 τόμοι) άρχισε το 1967. Από το 1972 αποφάσισε να σταματήσει το γράψιμο. Αφοσιώθηκε έκτοτε στις είκοσι δύο "Υπαγορεύσεις" του και κατόπιν συνέταξε τα ογκώδη απομνημονεύματα "Memoires intimes" (1981). Ο Ζωρζ Σιμενόν πέθανε στη Λωζάννη το 1989. Πολλά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

ΟΠΟΙΟΣ ξέρει τις πρακτικές του Simenon αλλά κι όποιος δώσει βάση στον τίτλο θα καταλάβει ότι όλα αυτά τα σούρτα φέρτα στο αστυνομικό τμήμα, οι επιτηδευμένες κινήσεις του Maigret και των συν αυτώ, η παρουσία δημοσιογράφων που χάφτουν μύγες και άλλα ανάλογα δεν είναι παρά ένα καλοπαιγμένο θέατρο. Ο δεν σου γεμίζει το μάτι αστυνόμος αφήνει σκόπιμα να διαρρεύσει, χωρίς να έχει πει κάτι, ότι οι πέντε φόνοι γυναικών μέσα σε ένα εξάμηνο έχουν φτάσει σε μια αποκαλυπτική στιγμή.

ΠΟΙΟ είναι τελικά το προφίλ ενός ανθρώπου που σκοτώνει με μαχαίρι μετά τη δύση του ήλιου γυναίκες, τις οποίες δεν συνδέει κανένα άλλο στοιχείο παρά μόνο το 18^ο διαμέρισμα του Παρισιού, όπου διαπράττονται οι φόνοι; Πάλι ένας serial killer, όπως και στο “Οι δαίμονες του πιλοποιού”, που είδαμε στο προηγούμενο post. Εδώ, το προφίλ του επιχειρούν να σκιαγραφήσουν ακόμα και ψυχίατροι, οι οποίοι επιστρατεύονται, πάντα άτυπα, προκειμένου να επισημαίνουν την ανάγκη του δράστη να δείξει στην κοινωνία την αξία του και άμεσα ή έμμεσα αποκαλύπτουν τα “ανδραγαθήματά” τους.

ΠΕΡΑ από τον αστυνομικό γρίφο, βλέπουμε δύο είδη ψυχολογικής διερεύνησης, κάτι στο οποίο ο Simenon είναι μάστορας. Αφενός, ο τρόπος με τον οποίο σκέφτεται ο αστυνόμος δείχνει κλασικές σιμενονικές πρακτικές, δείχνει πως το υπόγειο του μυαλού γεννά πέρα απ’ τις προσδοκίες μηχανές και πλεκτάνες. Αφετέρου, και κυρίως, έχουμε τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται η σκέψη ενός εγκληματία, ο οποίος δεν έχει αφήσει εμφανή ίχνη, καθώς το προφίλ του δεν είναι ορατό μέσα από την ακολουθία των φόνων.

Πάπισσα Ιωάννα

 

Georges Simenon, “Οι δαίμονες του πιλοποιού”

Ξέρουμε σχεδόν εξαρχής τον δολοφόνο. Serial killer. Αλλά δεν είναι ένας ψυχοπαθής, αλλά ένας ευυπόληπτος πιλοποιός του οποίου ο ψυχισμός αποτυπώνεται γλαφυρά απ’ τον ίδιο.

Georges Simenon “Les Fantômes du chapelier” 1949 “Οι δαίμονες του πιλοποιού”   μετ. Α. Μακάροφ εκδόσεις Άγρα 2019

Δεν χρειάζεται να εξηγήσω γιατί κάθε βιβλίο του Simenon αποτελεί προτεραιότητα στις αγορές μου. Δεν χρειάζεται να τονίσω εκ των προτέρων ότι ακόμα κι αυτοί που δεν θέλγονται από την αστυνομική λογοτεχνία αξίζει να διαβάσουν την εκπληκτική γραφή του Βέλγου συγγραφέα, και μάλιστα όχι μόνο το καλοκαίρι.

> Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά στα δεκαέξι του χρόνια έγινε δημοσιογράφος στη "Γκαζέτ ντε Λιέζ". Το πρώτο του μυθιστόρημα, που το υπέγραψε με το ψευδώνυμο George Sim, με τίτλο "Στο γεφύρι του Αρς" εκδόθηκε το 1921 και τότε ο Σιμενόν έφυγε απ' τη Λιέγη για το Παρίσι. Παντρεύτηκε το 1923 με τη ζωγράφο Ρεζ ιν Ρανσόν στο Παρίσι, όπου έγραψε ιστορίες και μυθιστορήματα σε σειρές, κάθε λογοτεχνικού είδους. Το 1924 εξέδωσε, με ψευδώνυμο, το πρώτο "λαϊκό" του μυθιστόρημα, "Το μυθιστόρημα μιας δακτυλογράφου". Ως το 1930, δημοσίευσε διηγήματα και μυθιστορήματα σε πολλούς εκδότες. Το 1931, άρχισε τις έρευνές του ο περίφημος ήρωας του, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ. Έγραφε τα βιβλία του, ταξίδευε, έστελνε ρεπορτάζ κι άφησε τις εκδόσεις "Φαγιάρ" για να πάει στις εκδόσεις "Γκαλλιμάρ", όπου συνάντησε τον Αντρέ Ζιντ. Στο πόλεμο ήταν υπεύθυνος των Βέλγων προσφύγων στη Λα Ροσέλ και κατοικούσε στη Βανδέα. Το 1945 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το διαζύγιό του εγκαταστάθηκε ξανά στην Ευρώπη. Η δημοσίευση των απάντων του (72 τόμοι) άρχισε το 1967. Από το 1972 αποφάσισε να σταματήσει το γράψιμο. Αφοσιώθηκε έκτοτε στις είκοσι δύο "Υπαγορεύσεις" του και κατόπιν συνέταξε τα ογκώδη απομνημονεύματα "Memoires intimes" (1981). Ο Ζωρζ Σιμενόν πέθανε στη Λωζάννη το 1989. Πολλά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Η μαγική γραφή του Simenon στηρίζεται στο άγγιγμα με διακριτικότητα και προσοχή των ισορροπιών, που παίζουν με τον αναγνώστη και με τους ήρωες. Αποκαλύπτονται μόνο όσα χρειάζεται ώστε να έρθει σταδιακά η εξέλιξη και ο φωτισμός των λεπτομερειών, μέχρι να φτάσουμε στη συνολική εικόνα. Π.χ. ο ράφτης εκ Μέσης Ανατολής Kachoudas πιστεύει καθώς το ανακαλύπτει τυχαία ότι ο σεβάσμιος γείτονάς του πιλοποιός Léon Labbé σκοτώνει εδώ και είκοσι μέρες γηραιές γυναίκες της πόλης τους. Έχει δίκιο ή είναι ιδέα του; Κι όταν πιστοποιείται ότι έχει δίκιο, θα τολμήσει να το καταγγείλει ή ο πιλοποιός θα εξακολουθήσει άφοβα να σκοτώνει; Και από ένα σημείο και μετά μήπως οι υπόνοιες στραφούν εναντίον του άτολμου και ανένταχτου λόγω καταγωγής ραφτάκου;

Όλα όσα εξιστορούνται πατούν στο σχοινί των λεπτών χειρισμών του συγγραφέα, που διαμορφώνει ένα πεδίο ψυχολογικών και αφηγηματικών ναρκών, οι οποίες υπονομεύουν τις σίγουρες εντυπώσεις του αναγνώστη. Ο τελευταίος δεν ανοίγεται, δεν πατά σίγουρα, αλλά παρακολουθεί με δισταγμό. Κι ο Labbé συνεχίζει το προγραμματισμένο έργο του, ώστε να εκτελέσει τους εφτά προσχεδιασμένους φόνους, ώσπου ο τελευταίος ματαιώνεται…

Φυσικά, το εντονότερο ερώτημα είναι γιατί. Τι ώθησε τον ευυπόληπτο γηραιό πιλοποιό να δράσει έτσι. Όλα υπονοούνται με βάση την ασθένεια της γυναίκας του Matilde, η οποία είναι κλεισμένη στο δωμάτιό της και δεν τη βλέπει κανείς. Ο Simenon όμως δηλώνει με καλά στοχευμένα υπονοούμενα ότι αυτό είναι μια καλοσκηνοθετημένη απάτη, καθώς η σύζυγος του Labbé πιθανότατα δεν ζει κι αυτός αναζητεί σε μια φωτογραφία προ πολλών ετών τις συνομήλικές της, που φταίνε σε κάτι, με αποτέλεσμα να αξίζουν τον θάνατο. Μεταξύ λοιπόν των ψυχολογικών χειρισμών των δύο κεντρικών προσώπων (του πιλοποιού και του ράφτη) και των ενδείξεων για τα αίτια της δολοφονικής σειράς, ο συγγραφέας στήνει ένα έξοχο μυθιστόρημα, πιο πολύ ψυχολογικό θρίλερ, πιο πολύ αισθητικό γεγονός, παρά απλώς αστυνομικό.

Το “Les Fantômes du chapelier” γυρίστηκε και ταινία από τον Claude Chabrol το 1982. Το τέλος δεν έχει το αστυνομικό ζενίθ που θα ξαφνιάσει αλλά ενισχύει τον τρόπο που ανατέμνεται η ψυχή του δολοφόνου.

In2life, 11/2/2020 

Πάπισσα Ιωάννα

Georges Simenon, “Ο Μαιγκρέ στους Φλαμανδούς”

Ενώ η Agatha Christie παίζει με τους γρίφους της κι ο Arthur Conan Doyle στήνει έξυπνους συλλογισμούς, ο Georges Simenon καινοτομεί κάνοντας λογοτεχνία. Κι έτσι δίπλα στον Hercule Poirot και τη Miss Marple ή τον Sherlock Holmes ξεπροβάλλει στην άλλη όχθη της Μάγχης ο αστυνόμος Maigret.

Georges Simenon “Maigret chez les Flamands” 1932 “Ο Μαιγκρέ στους Φλαμανδούς” μετ. Α. Μακάρωφ εκδόσεις Άγρα -2016

Μια ιστορία αλήθειας και κλείνει το τραύμα (MC Yinka):

Ακούγεται συχνά ότι ένας εγκληματίας είναι παράφρονας. Ότι, για να κάνει ένα ειδεχθές έγκλημα, δεν στέκει καλά στα μυαλά του. Ότι κάποια βίδα έχει λασκάρει και προέβη σε μια απάνθρωπη πράξη. Ο Simenon αποδεικνύει στα έργα του τ’ αντίθετο. Και μάλιστα μ’ άλλον τρόπο απ’ ό,τι κανείς φαντάζεται. Τ’ αποδεικνύει βάζοντας τον Maigret να ψυχολογεί τους υπόπτους.

Τα κακά τα κείμενα / Τη δική μου τη φθορά / Τα ψευτοπαλίκαρα (MC Yinka):

Μια πλούσια οικογένεια Φλαμανδών που ζει στη γαλλική πόλη Givet είναι στο στόχαστρο της τοπικής κοινωνίας. Η για λίγο ερωμένη του γιου Joseph Peeters, η φτωχιά Germaine, και μητέρα του μικρού γιου τους, έχει εξαφανιστεί αλλά δεν βρίσκεται νεκρή. Οι υποψίες φυσικά πέφτουν στον Joseph, που ίσως θα θέλησε να ξεφορτωθεί ένα βάρος. Να μην παντρευτεί αλλά να νυμφευτεί την από παλιά αρραβωνιασμένη του Marguerite. Σύμμαχό του, ψυχικό κατά βάση, έχει την αυστηρή αδελφή του Anna και τη μικρότερη μέλλουσα καλόγρια Marie, οι οποίες έχουν σοκαριστεί απ’ τις υποψίες εναντίον του και κάλεσαν τον Maigret να δώσει λύση.

Η μέθοδος του αστυνόμου είναι …περιηγητική. Μιλά με πολλούς, κάνει βόλτες γύρω από τον ποταμό Meuse, συζητά ανέμελα και τρώει τις κρέμες ρυζόγαλο. Αλλά… το βασικό είναι ότι πάντα προσπαθεί να ψυχολογήσει τους αναμεμειγμένους με την υπόθεση. Την αφανή μητέρα Peeters, την Anna με την μαρμάρινη όψη, τον ντελικάτο και αγαπητό Joseph, τη συνεσταλμένη μελλοκαλόγρια Marie, την αρραβωνιαστικιά Marguerite… Και φυσικά τον κύριο ύποπτο, τον συνεχώς μεθυσμένο καπετάνιο του πλοίου “Πολικός αστέρας”, που το σκάει ξαφνικά με το τρένο. Το πτώμα βρίσκεται παρασυρμένο απ’ το ποτάμι και τα πράγματα αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν…

Το κλειδί βρίσκεται στο σπίτι-κατάστημα της οικογένειας, εκεί που ειδώθηκε τελευταία φορά η Germaine. Όλα τακτοποιημένα, καθαρά κι άψογα, σαν τη ζωή της οικογένειας που δεν πρέπει να έχει καμία ρυτίδα, καμία κηλίδα, καμία μελανή πλευρά. Κάπου εκεί, ανάμεσα στα καλοσιδερωμένα ρούχα, στα ανέγγιχτα κοριτσίστικα κρεβάτια, στην παγερή μορφή του σπιτιού και των ενοίκων του κρύβεται ένα μυστικό που μπορεί να γίνει αντιληπτό μόνο με ενδελεχή παρατήρηση.

Ακόμα και το τέλος, όπου αποκαλύπτεται ο δολοφόνος, αλλά δεν τιμωρείται ελέω Maigret, δείχνει μια άλλη οπτική στο τι είναι μοντέρνα αστυνομική λογοτεχνία.

Το μυαλό μου ν’ ανοίξει να δώσει τροφή στην πένα (MC Yinka):

Διαβάζοντας Simenon δεν διαβάζω ένα αστυνομικό. Βρίσκω στη σταθερή γραφή του μια λογοτεχνική δεξιότητα πίσω απ’ την εξιχνίαση του φόνου. Είναι ο παλμός των γεγονότων, αλλά κυρίως ο παλμός των ανθρώπων που δρουν συντεταγμένα με βάση τη λογική της ψυχολογίας.

> Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά ρεπόρτερ στη "Γκαζέτ ντε Λιέζ". Το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο "Στο γεφύρι του Αρς" εκδόθηκε το 1921 και τότε ο Σιμενόν έφυγε απ' τη Λιέγη για το Παρίσι. Παντρεύτηκε το 1923 με την "Τιζύ" και δημοσίευσε διηγήματα και νουβέλες σε πολλές εφημερίδες. Το 1924 εξέδωσε, με ψευδώνυμο, το πρώτο "λαϊκό" του μυθιστόρημα, "Το μυθιστόρημα μιας δακτυλογράφου". Ως το 1930, δημοσίευσε διηγήματα και μυθιστορήματα σε πολλούς εκδότες. Το 1931, άρχισε τις έρευνές του ο περίφημος ήρωας του, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ. Έγραφε τα βιβλία του, ταξίδευε, έστελνε ρεπορτάζ κι άφησε τις εκδόσεις "Φαγιάρ" για να πάει στις εκδόσεις "Γκαλλιμάρ", όπου συνάντησε τον Αντρέ Ζιντ. Στο πόλεμο ήταν υπεύθυνος των Βέλγων προσφύγων στη Λα Ροσέλ και κατοικούσε στη Βανδέα. Το 1945 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το διαζύγιό του εγκαταστάθηκε ξανά στην Ευρώπη. Η δημοσίευση των απάντων του (72 τόμοι) άρχισε το 1967. Από το 1972 αποφάσισε να σταματήσει το γράψιμο. Αφοσιώθηκε έκτοτε στις εικοσιδύο "Υπαγορεύσεις" του και κατόπιν συνέταξε τα ογκώδη απομνημονεύματα "Memoires intimes" (1981). Ο Ζωρζ Σιμενόν πέθανε στη Λωζάννη το 1989. Πολλά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Πάπισσα Ιωάννα

Georges Simenon, “Ο Μαιγκρέ και η νεκρή κοπέλα”

ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΑ -7. Μια ασήμαντη κοπέλα γιατί να δολοφονηθεί; Μα μόνο αν αποκτήσει κάποια αξία και εξαιτίας αυτής της σημασίας γίνει στόχος για όποιον θέλει να εκμεταλλευτεί την κατάσταση.

Georges Simenon “Maigret et la jeune mort” 1954 “Ο Μαιγκρέ και η νεκρή κοπέλα” μετ. Α. Μακάροφ εκδόσεις Άγρα -2021

Κάνω μια λίστα με τα έργα του Simenon που έχω διαβάσει, σαράκι που μου το κληροδότησε ο Πατριάρχης Φώτιος, έργα που συνδυάζουν μυστήριο, λογική και ψυχολογία. Εδώ έχω κάνει μια προηγούμενη λίστα με τα βιβλία του κι έτσι, όταν ο Π.Φ. μου δανείζει το νέο έργο του Βέλγου συγγραφέα, ξέρω ότι θα περάσω ώρες απόλαυσης μέχρι να το ρουφήξω.

> Ο Ζωρζ Σιμενόν γεννήθηκε στη Λιέγη του Βελγίου στις 13 Φεβρουαρίου 1903. Έπειτα από σπουδές στους Ιησουίτες έγινε, το 1919, μαθητευόμενος ζαχαροπλάστης, έπειτα υπάλληλος βιβλιοπωλείου, και τελικά στα δεκαέξι του χρόνια έγινε δημοσιογράφος στη "Γκαζέτ ντε Λιέζ". Το πρώτο του μυθιστόρημα, που το υπέργραψε με το ψευδύνυμο George Sim, με τίτλο "Στο γεφύρι του Αρς" εκδόθηκε το 1921 και τότε ο Σιμενόν έφυγε απ' τη Λιέγη για το Παρίσι. Παντρεύτηκε το 1923 με τη ζωγράφο Ρεζ ιν Ρανσόν στο Παρίσι, όπου έγραψε ιστορίες και μυθιστορήματα σε σειρές, κάθε λογοτεχνικού είδους. Το 1924 εξέδωσε, με ψευδώνυμο, το πρώτο "λαϊκό" του μυθιστόρημα, "Το μυθιστόρημα μιας δακτυλογράφου". Ως το 1930, δημοσίευσε διηγήματα και μυθιστορήματα σε πολλούς εκδότες. Το 1931, άρχισε τις έρευνές του ο περίφημος ήρωας του, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ. Έγραφε τα βιβλία του, ταξίδευε, έστελνε ρεπορτάζ κι άφησε τις εκδόσεις "Φαγιάρ" για να πάει στις εκδόσεις "Γκαλλιμάρ", όπου συνάντησε τον Αντρέ Ζιντ. Στο πόλεμο ήταν υπεύθυνος των Βέλγων προσφύγων στη Λα Ροσέλ και κατοικούσε στη Βανδέα. Το 1945 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά το διαζύγιό του εγκαταστάθηκε ξανά στην Ευρώπη. Η δημοσίευση των απάντων του (72 τόμοι) άρχισε το 1967. Από το 1972 αποφάσισε να σταματήσει το γράψιμο. Αφοσιώθηκε έκτοτε στις εικοσιδύο "Υπαγορεύσεις" του και κατόπιν συνέταξε τα ογκώδη απομνημονεύματα "Memoires intimes" (1981). Ο Ζωρζ Σιμενόν πέθανε στη Λωζάννη το 1989. Πολλά μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Ο ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ Maigret αναλαμβάνει τη διαλεύκανση του φόνου μιας εικοσάχρονης κοπέλας, που αποκαλύπτεται ότι ονομαζόταν Louise Laboine. Φτωχή, υπενοικιάστρια σε ένα σπίτι, με μόνο ένα ρούχο στην κατοχή της, νοικιάζει ένα μπλε φόρεμα, αλλά ελάχιστα άλλα στοιχεία είναι γνωστά. Το μυστήριο ξεδιπλώνεται με μικρές πληροφορίες που προσθέτουν με το σταγονόμετρο νέα δεδομένα.

Η ΕΞΙΧΝΙΑΣΗ του φόνου είναι φυσικά η κινητήριος δύναμη του μυθιστορήματος, που με κάνει να περιμένω το πώς θα εξελιχθεί η ιστορία. Αλλά πάντα θα λέω ότι ο Simenon δεν είναι συγγραφική διάνοια επειδή στήνει καλά το αστυνομικό αίνιγμα, αλλά επειδή επιμελείται όλα τα γύρω γύρω, λες και δεν πρέπει τίποτα να φανεί ξένο ή αφύσικο. Κι εκεί που απογειώνεται είναι ο τρόπος με τον οποίο σκιαγραφεί ψυχολογικά τα δευτερεύοντα άτομα. Π.χ. ο τοπικός επιθεωρητής Lognon μοιάζει συνεχώς να νιώθει αδικημένος, ότι του παίρνουν την υπόθεση ενώ του ανήκει, ότι είναι ένα μικρό γρανάζι που δεν ζητά πολλά αλλά αξίζει περισσότερα. Ή η γηραιά κυρία Cremiere, που νοίκιαζε ένα δωμάτιο στη νεαρή Louise, κυρία που ναι μεν ήθελε τα χρήματα, αλλά όχι να ξεβολεύεται, που επέτρεπε να μαγειρεύουν μέσα στο σπίτι, να πλένουν τα ρούχα τους, να…, μια ιδιότροπη σπιτονοικοκυρά που ήθελε να ξέρει τα πάντα, ψαχούλευε τα πράγματα των δεσποινίδων οι οποίες έμεναν κατά καιρούς σ’ αυτήν, αλλά εδώ δεν μπόρεσε να μάθει τίποτα σπουδαίο. Αυτές οι πινελιές του Βέλγου συγγραφέα είναι καθοριστικές για το κλίμα του έργου, που δείχνουν εκτός των άλλων και τη μεγάλη του στόφα.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ αυτή καθαυτή δεν προβάλλει κάτι περισσότερο από μια καλογραμμένη υπόθεση. Όμως, η ανάγνωση, το τέλος, η εξιχνίαση ενός εγκλήματος δείχνει πώς σκέφτεται ο Maigret, πώς δηλαδή με τα “φαιά κύτταρά του” να κάνουν τις συνάψεις των στοιχείων και να αποκαλύψει ταχυδακτυλουργικά ότι η αστυνομική λογοτεχνία είναι μια σειρά από χαρτιά, που πρέπει κάποιος να τα βάλει στη σωστή σειρά.

Πατριάρχης Φώτιος