Thursday, January 17, 2019

André Aciman, “Να με φωνάζεις με τ' όνομά σου”


Με μακρινό πρόγονο το “Θάνατος στη Βενετία” του Thomas Mann και κινηματογραφικό αδελφάκι το “Brokeback Mountain” ο συγγραφέας πιάνει μια ομοφυλοφιλική εφήμερη σχέση και την απογειώνει, εστιάζοντας στην εσωτερική διαπάλη του νεαρού 17χρονου πρωταγωνιστή.



André Aciman
“Call me by your name”
2007

“Να με φωνάζεις με τ’ όνομά σου”
μετ. Ν. Μάντης
εκδόσεις Μεταίχμιο -2018


Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):
Η ιδέα να διαβάσουμε το βιβλίο ξεκίνησε με αφορμή την ταινία του Guadagnino, που είχε κερδίσει τις εντυπώσεις. Το βιβλίο, περιμέναμε, θα ήταν καλύτερο και ίσως φανεί πιο εσωτερικό.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):
Μια οικογένεια Εβραίων φιλοξενεί στο σπίτι τους στην ιταλική πόλη Μπ. έναν νεαρό σπουδαστή για έξι εβδομάδες, ο οποίος δουλεύει την εργασία του. Σ’ αυτή τη φάση φιλοξενούμενος είναι ο 24χρονος Oliver, επίσης Εβραίος, που μελετά τη φιλοσοφική σκέψη του Ηράκλειτου. Ο δεκαεφτάχρονος γιος της οικογένειας Elio ερωτεύεται τον Oliver και “λιώνει” από κρυφό πόθο γι’ αυτόν.

Το κείμενο κερδίζει εξαρχής καθώς εκφράζει τις σκέψεις του ερωτευμένου αφηγητή με μια γλώσσα πλούσια σε πόθο, καημό και απαντοχή και μεστή βουβών συναισθημάτων, που μερικώς αμφιταλαντεύονται, αλλά, καθώς εξελίσσεται το δράμα του, σταδιακά κορυφώνονται. Στην ουσία η αφήγηση του Elio δεν εξιστορεί τα γεγονότα αυτά καθεαυτά, αλλά εξιστορεί την προσπάθειά του να πλησιάσει και να εξομολογηθεί στον Oliver τον πόθο του. Παρελαύνουν έτσι από μπροστά μας όλες οι δυσκολίες, οι ανασφάλειες, τα εμπόδια, οι ενδείξεις κι οι αντενδείξεις ότι ο άλλος κατάλαβε, οι δισταγμοί αλλά και τα σενάρια που πλάθονταν στο μυαλό του. Απ’ τη μια, προσπαθούσε να μην προδοθεί στον ερώμενό του αλλά και στους άλλους κι απ’ την άλλη μεθόδευε, δειλά και άτολμα, τα βήματά του ώστε να φτάσει στον στόχο του. Ποιον στόχο; Δεν ήξερε κι αυτός καλά καλά, αλλά θα ήταν ικανοποιημένος με μια νύχτα πάθους, ένα πήδημα που θα φέρει τα κορμιά τους σε επαφή, μια ηδονική προσέγγιση…

Κι η εμφάνιση μιας ενδιαφερόμενης κοπέλας, της Marcia, με την οποία ο Elio συνάπτει σεξουαλικές σχέσεις, δείχνει μια τάση συγκάλυψης της ομοφυλοφιλικής του διάθεσης ή μια αμφιταλάντευση που πονά περισσότερο; Ή μήπως το κάνει για να ζηλέψει ο Oliver; Τελικά, ο Elio έφτασε δειλά και ανασφαλώς στον σκοπό του, έζησε για λίγες μέρες την κορύφωση, πήγε με τον Oliver στη Ρώμη κι, όταν αυτός έφυγε για την Αμερική, άφησε ανεξίτηλο το ίχνος του στη ζωή του νεαρού πρωταγωνιστή.

Η λογοτεχνία τρέφεται απ’ το ανάμεσα. Βρίσκει το μεταίχμιο της ανθρώπινης ψυχολογίας, που προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ δύο πόλων, και στήνει έξοχα σκηνικά δράσης και εσωτερικής πάλης. Απ’ την αρχαία τραγωδία μέχρι το σύγχρονο μυθιστόρημα, το ανάμεσα αποτελεί πρόσφορο έδαφος για να αναδείξει ο λογοτέχνης τις συγκρούσεις στο εσωτερικό του ανθρώπου.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):
Το βιβλίο έγινε, όπως είπα προηγούμενα, και ταινία το 2017 με τίτλο “Call me by your name”. Ιταλο-γαλλική ταινία, σε σενάριο James Ivory και σκηνοθεσία Luca Guadagnino, με τους: Armie Hammer, Timothée Chalamet, Michael Stuhlbarg κ.ο.κ. Ο Μήτσης χαρακτηρίζει το έργο “ένα κομψοτέχνημα «εσωτερικής» πλοκής, το οποίο μετατρέπει την ψυχολογική περιπέτεια του νεαρού ήρωα σε αληθινό συναισθηματικό θρίλερ”. Ανάλογα και το βιβλίο, εξωτερικεύει έναν εσωτερικό αγώνα του νεαρού Elio με τον εαυτό του και αναδεικνύει τη (σεξουαλική) ωρίμαση και τις δυσκολίες κατάκτησης της ισορροπίας. Είναι ένα βιβλίο που συνδυάζει τις μικρές εξελίξεις με τα εσωτερικά διλήμματα και αξίζει να διαβαστεί σελίδα σελίδα.

In2life, 15/10/2018


> Ο Andre Aciman (Αντρέ Ασιμάν) γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 1951. Η οικογένειά του -εβραίοι µε καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη και την Ιταλία- αναγκάστηκε να φύγει από την Αίγυπτο το 1965 επί Νάσερ για να εγκατασταθεί στην Ιταλία. Το 1968 µετακόµισαν εκ νέου στη Νέα Υόρκη όπου ο Ασιµάν ζει µέχρι σήµερα. Πτυχιούχος του Lehman College και του Harvard, υπότροφος Guggenheim, διακεκριµένος καθηγητής Θεωρίας της Λογοτεχνίας στο City University της Νέας Υόρκης και ειδικός στον Προυστ, είναι επίσης συγγραφέας τεσσάρων µυθιστορηµάτων και αρκετών δοκιµίων.
Έργα του έχουν δηµοσιευτεί στο New Yorker, New York Review of Books, New York Times, Paris Review και στη συγκεντρωτική έκδοση The Best American Essays. Μεταξύ άλλων διακρίσεων, το αυτοβιογραφικό του Έξοδος από την Αίγυπτο (Μεταίχµιο, 2013) τιµήθηκε µε το Whiting Writers’ Award. Είναι παντρεµένος µε τρία παιδιά.
Πάπισσα Ιωάννα

Monday, January 14, 2019

Τζέφρυ Ευγενίδης, “Δελτία παραπόνων”


Στο εξωτερικό το μυθιστόρημα καλπάζει, αλλά η short form δεν είναι πάντα τόσο σθεναρή. Η μεγάλη σύνθεση είναι ώριμη, η μικρή χάνει στην κορύφωση…


Jeffrey Eugenides
“Fresh Complaint”
2017

Τζέφρυ Ευγενίδης
“Δελτία παραπόνων”
μετ. Α. Παπασταύρου
εκδόσεις Πατάκη -2018


Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):
Το προηγούμενο έργο του Eugenides που διαβάσαμε ήταν εξαιρετικό: το “Middlesex” διαπλέκει την οικογενειακή ιστορία με την Ιστορία του 20ου αιώνα, καταρχάς η Μικρασιατική Καταστροφή κι έπειτα η μετανάστευση στην Αμερική, η εκβιομηχάνιση, το κραχ του 1929, η ποτοαπαγόρευση, ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος κ.ο.κ. Εντέλει, όμως, κι αυτό καταλήγει σε μια ατομική περιπέτεια, στην υπαρξιακή και σεξουαλική αυτογνωσία της ηρωίδας που γίνεται ήρωας. Έτσι το νέο του μυθιστόρημα μπήκε σχετικά εύκολα στο καλάθι των αγορών.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):
Το βιβλίο αποτελεί μια σειρά 10 διηγημάτων.  Οι “Παραπονιάρες” στηρίζεται στο βιβλίο “Two Old Women” της Velma Wallis και πραγματεύεται τη φυγή μιας 88χρονης γυναίκας από το γηροκομείο με την 68χρονη φίλη της, προκειμένου να ζήσουν μόνες, χωρίς τις δεσμεύσεις μιας εγκλωβισμένης ζωής. Στο “Air Mail” ο Mitchell Grammaticus βρίσκεται σε μια παραλία στην Άπω Ανατολή, όπου έχει πάθει δυσεντερία και κάνει πλήρη νηστεία, για να συνέλθει, στο “Χρησμικό αιδοίο” ο γιατρός-σεξολόγος Peter Luce, ο οποίος ειδικεύεται σε περιπτώσεις ερμαφροδιτισμού, έχει μια στήλη για συμβουλές και πιστεύει ότι το φύλο καθορίζεται σε μεγάλο ποσοστό απ’ τη ανατροφή στα πρώτα στάδια, στην έγκαιρη καταγγελία ο φυσικός Mathew Wilks μπλέκει όταν του γίνεται κολλιτσίδα μια Ινδοαμερικανή φοιτήτρια ονόματι Prakrti, στους “Ιδιότροπους κήπους” ο Sean βρίσκει τυχαία στον δρόμο δυο νεαρές, του αρέσει η Annie, αλλά, πηγαίνοντάς τις στο εξοχικό του, δεν μπορεί τελικά να βρεθεί μ’ αυτήν, στο “Timeshareo πατέρας του αφηγητή αγοράζει και πουλά μοτέλ, σπίτια κ.ο.κ., ρισκάροντας συνεχώς τη στέγη τους και τα οικονομικά τους,

Δεν τα διάβασα από το πρώτο ώς το τελευταίο αλλά ανάκατα. Έτσι κι αλλιώς, τα διηγήματα δεν είναι δημοσιευμένα με τη σειρά με την οποία γράφτηκαν. Τελικά με ποια σειρά μπαίνουν τα διηγήματα σε μια συλλογή; Με τη χρονολογική σειρά ώστε να δείξουν την πορεία της σκέψης του συγγραφέα; Από το καλύτερο προς τα κάτω; Με μια αδιόρατη συνοχή που τα συνδέει κι ωθεί τον αναγνώστη να περάσει ομαλά απ’ το ένα στο άλλο;

Τα κείμενα του Eugenides είναι ρεαλιστικές αφηγήσεις με δόσεις πολυφωνικότητας, καθώς συνήθως δύο γραμμές, δύο πρόσωπα, δύο οπτικές γωνίες συνδιαλέγονται. Άνθρωποι που προσπαθούν να ξεφύγουν απ’ τον ασφυκτικό πολιτισμό, ιστορίες με λίγο πολύ κοσμοπολίτικο χρώμα (ο Eugenides ως Ελληνοαμερικάνος, δηλαδή υβριδικός άνθρωπος, ξέρει να συναντά ετερόκλιτους πολιτισμούς), αφού έχουμε δίπλα στους Αμερικάνους τοπία άλλων χωρών (Ινδία, Ταϊλάνδη, Ιρλανδία) και ανθρώπους με άλλη κουλτούρα.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):
Το “Middlesex” είναι πολύ πιο δυναμικό, πολύ πιο οξύ. Αυτά σαν να είναι πολύ ρηχά, πολύ άνευρα, πολύ ουδέτερα.


> Ο Τζέφρυ Ευγενίδης (Jeffrey Eugenides), κατάγεται από την Προύσα της Μικράς Ασίας και γεννήθηκε στις 8 Μαρτίου 1960 στο Ντιτρόιτ του Michigan. Σπούδασε αγγλική και αμερικανική λογοτεχνία και φιλολογία και δημιουργική γραφή στα πανεπιστήμια Μπράουν και Στάνφορντ. Το πρώτο του μυθιστόρημα, "Αυτόχειρες παρθένοι" ("The Virgin Suicides"), εκδόθηκε το 1993 και έγινε ταινία το 1999, σε σκηνοθεσία της Σοφίας Κόπολα, με πρωταγωνιστές τους Κίρστεν Ντανστ, Τζος Χάρτνετ, Καθλίν Τέρνερ και Τζέημς Γουντς. Το βιβλίο αυτό έχει μεταφραστεί σε 15 γλώσσες. Το δεύτερο μυθιστόρημά του "Middlesex" -κυκλοφόρησε στα ελληνικά με τίτλο "Ανάμεσα στα δύο φύλα"- που εκδόθηκε το 2003, απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και βραβεύτηκε με το βραβείο Πούλιτζερ. Επίσης, είχε συμπεριληφθεί στη βραχεία λίστα για το βραβείο του National Book Critics Circle Award, το λογοτεχνικό βραβείο του International IMPAC Dublin και το Prix Medicis της Γαλλίας. Το "Σενάριο γάμου" ("The Marriage Plot", 2011) ήταν υποψήφιο για το National Book Critics Circle Award την επόμενη χρονιά. Κάποια από τα έργα του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά όπως "The New Yorker", "The Paris Review", "The Yale Review", "Granta", "Best American Short Stories". Εκτός απο το βραβείο Πούλιτζερ, έχει επίσης βραβευτεί με το Whiting Writer's Award, και με το Harold D. Vursell Award, από την Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Γραμμάτων. Το 2014 εκλέκτηκε μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών.
Έζησε για λίγα χρόνια με την σύζυγό του Karen Yamauci και την κόρη τους στο Βερολίνο, ενώ σήμερα κατοικεί και πάλι στο Σικάγο.

Πάπισσα Ιωάννα

Friday, January 11, 2019

Ηλίας Γκότσης, “Μια μικρή άγνωστη λύπη”


Οι λύπες και οι φόβοι των ανθρώπων τους συνοδεύουν σαν κακοί φίλοι, τους οδηγούν στην αυτοκτονία αλλά και όσοι ζουν βιώνουν και συμπάσχουν ανάλογα τραυματικά αισθήματα.



Ηλίας Γκότσης
“Μια μικρή άγνωστη λύπη”
εκδόσεις Αρμός
-2018


Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά …και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Το βιβλίο μού το σύστησε η Μάτσα στο diastixo.gr. Ο Γκότσης ως συγγραφέας είναι εντελώς άγνωστος, άλλωστε είναι το πρώτο του έργο, αλλά είναι, απ’ όσο κατάλαβα, γνωστός στους κύκλους των ψυχοθεραπευτών.

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ και βαθιά σ’ ευχαριστώ, γιατί μ’ έμαθες και ξέρω
ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ, να πεθαίνω όπου πατώ και να μη σε υποφέρω (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Το φοβερό στοιχείο που με κατέπληξε και το θεώρησα εξαιρετική ιδέα για ένα μυθιστόρημα είναι η προσωποποίηση των συναισθημάτων. Σ’ ένα βασικό κι εκτενές κεφάλαιο η Λύπη γίνεται φίλη-κολλητσίδα και ο Φόβος ένας παρδαλός τύπος. Οι πρωταγωνιστές και κυρίως ο αφηγητής Μιχάλης τούς αντιμετωπίζει σαν είναι πραγματικά πρόσωπα, με εμμονές και αυτονόητες προσκολλήσεις. Αυτό το εύρημα δίνει στα συναισθήματα και στους φόβους έμψυχη διάσταση, παύουν να είναι ελεγχόμενα και αποκτούν μια μερική; αυτονομία. Έτσι, μέσα στο κείμενο αποκτούν μυθιστορηματική αξία, συνοδεύουν τους ανθρώπινους πρωταγωνιστές και επεκτείνουν το casting.

Ο αρχικός αφηγητής μαζεύει ιστορίες από τον κόσμο των κλοσάρ και των απόκληρων της ζωής. Η πρώτη ιστορία αφορά στον Μιχάλη, ο οποίος ζει με τη Λύπη και τον Φόβο, αφού ο ίδιος έχει ανασφάλειες ειδικά μετά την αυτοκτονία του πατέρα του, τον σε αυτοκινητικό δυστύχημα θάνατο της μητέρας του και μια ακόμα αυτοκτονία που συνέβη στην πολυκατοικία του. Η ιστορία δεν τρέχει αλλά με βήματα σημειωτόν, με μικρά βήματα μπροστά και με σπειροειδείς πορείες ξαναμαθαίνουμε τις συνθήκες που οδήγησαν στους θανάτους αλλά και τα συναισθήματα, εμμονικά και αμείλικτα, που άφησαν πίσω τους.

Στο μυθιστόρημα κυριαρχούν οι αντανακλάσεις και οι ταυτίσεις. Ο Μιχάλης νιώθει τα συναισθήματα των αυτοχείρων σαν να τα βιώνει ο ίδιος. Η μάνα του συναισθάνεται τον πατέρα που έφυγε. Κάθε ήρωας ζει τη δική του ζωή και μαζί συμπάσχει με τους άλλους.

Στην ουσία έχουμε ένα μυθιστόρημα συναισθημάτων –όπως λέμε μυθιστόρημα ιδεών. Δεν προκρίνονται τόσο οι δράσεις και οι πράξεις, αλλά οι σκέψεις, τα συναισθήματα και τα ενοχλητικά ψυχικά δράματα. Έτσι, πρωτεύοντα ρόλο παίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι, οι χαρακτήρες σε ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων. Αυτό βέβαια ενέχει έναν σημαντικό κίνδυνο, καθώς το μυθιστόρημα μετατρέπεται σε παράλληλες ψυχαναλυτικές εξομολογήσεις. Αντί δηλαδή να ισομοιράσει πράξεις και εξομολόγηση, όπως ίσως είχε κατά νου ο συγγραφέας, έριξε τελικά το βάρος στον ψυχισμό και στην εξωτερίκευσή του, γεγονός που δημιουργούσε πολλές κοιλιές σε μερικά σημεία.

Η πιο γλυκιά πατρίδα είναι η καρδιά, Οδυσσέα γύρνα κοντά μου, που τ’ άγια χώματα της πόνος και χαρά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):
Ενδιαφέρον project. Φιλόδοξη σύνθεση με ορισμένα πολύ θετικά ευρήματα, αν και στην πράξη θα μπορούσαν οι αναλογίες να είναι πιο καλές. Το τέλος αναδεικνύει τον εγκιβωτισμό της αφήγησης του Μιχάλη στο βιβλίο του συλλογέα ιστοριών. Αν μπορούσε να οργανώσει πιο αρχιτεκτονικά τη δομή του έργου, ο Γκότσης, αξιοποιώντας την ψυχική διάσταση των ηρώων του, θα έγραφε ένα ακόμα καλύτερο έργο.

In2life, 28/11/2018 


> Ο Ηλίας Γκότσης γεννήθηκε στη Μεσσηνία το 1967. Σπούδασε Κοινωνιολογία και στη συνέχεια εκπαιδεύτηκε στη Συστημική και Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία. Έχει δουλέψει για πολλά χρόνια ως οικογενειακός, ατομικός και ομαδικός ψυχοθεραπευτής. Από το 1995 εργάζεται στον ΟΚΑΝΑ, όπου από το 2002 έως το 2015 υπήρξε υπεύθυνος της Μονάδας Απεξάρτησης Εφήβων και Νέων ΑΤΡΑΠΟΣ-ΟΚΑΝΑ, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια είναι υπεύθυνος για τις εκπαιδευτικές δράσεις του οργανισμού.
Πάπισσα Ιωάννα

Tuesday, January 08, 2019

Λουίτζι Πιραντέλο, “Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ”


Πώς διαγράφει κανείς τη ζωή του κι αναγεννάται ως κάτι καινούργιο; Πώς η κωμική διάθεση στήνει ένα έξοχο μυθιστόρημα, με θεατρικά στοιχεία, με ανατρεπτικές νότες, με πειραγμένα τα φρένα; Ο Mattia Pascal εμφανίζεται ως πεθαμένος και ξαναζεί ως Adriano Meis. Ο Pirandello είχε κέφια…


Luigi Pirandello
“Il fu Mattia Pascal”
1904

Λουίτζι Πιραντέλο
“Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ”
μετ. Δ. Δότση
εκδόσεις Μεταίχμιο -2018


Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):
Ο Pirandello είναι διάσημος θεατρικός συγγραφέας και λιγότερο πεζογράφος. Φαντάζομαι ότι το Nobel λογοτεχνίας που έλαβε το 1934 το πήρε πρώτιστα για τα δράματά του, όπως το “Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε”, το “Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα” και το “Απόψε αυτοσχεδιάζουμε”. Ωστόσο πάντα έγραφε και πεζά.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):
Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα είναι η αυτοβιογράφηση του Mattia Pascal που δηλώνει ότι ήδη είναι δύο φορές νεκρός. Από πλούσια οικογένεια έμεινε σταδιακά φτωχός εξαιτίας της κακοδιαχείρισης του επιστάτη τους, παντρεύτηκε την κόρη μιας μέγαιρας κι έγινε βιβλιοθηκάριος για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στα έξοδα της οικογένειας. Μέχρι και στο καζίνο του Monte Carlo καταφεύγει για να κερδίσει μερικά χρήματα και να αποστομώσει τη στρίγγλα πεθερά του.

Ο Mattia έζησε τρομερά και φοβερά πράγματα (χρεοκοπία, απώλεια της μητέρας του και της κόρης του, συμβίωση με τη γκρινιάρα πεθερά του κ.ο.κ.), αλλά η αφήγησή του διέπεται από χαλαρό ύφος και χιουμοριστική διάθεση. Η μορφή της αφήγησης είναι contra ρόλος, σε σχέση με το περιεχόμενο που είναι στην αρχή από δραματικό ώς τραγικό, ώσπου... Αυτό όμως, πέρα από πιραντελικό σήμα κατατεθέν, προετοιμάζει το έδαφος για την ολική ανατροπή, που δίνει και το στίγμα στο βιβλίο…

…ο Mattia Pascal, όσο λείπει στο Monte Carlo, διαβάζει στην εφημερίδα ότι αναγνωρίστηκε στο σώμα ενός αυτόχειρα, που έδωσε τέλος στη ζωή του στο χωράφι του. Κι ενώ ετοιμάζεται να γυρίσει και να το διαψεύσει, αποφασίζει ότι αυτή είναι μια πρώτης τάξης ευκαιρία να ξαναρχίσει τη ζωή του χωρίς τα βάρη του παρελθόντος. Κι αυτό το εύρημα πρωτοπορεί δίνοντας μυθιστορηματικές προεκτάσεις κι ανοικτά νήματα για τη συνέχεια. Φυσικά, δεν ξέρω αν το έκανε πρώτος ο Pirandello, αλλά ο Mattia Pascal έμεινε στη ιστορία των γραμμάτων ως μια τέτοια μυθιστορηματική περίπτωση. Κι από κει τη δανείστηκε ο Σεφέρης, για να φτιάξει τον Έλληνα Μαθιό Πασχάλη…

Ο Mattia Pascal επινοεί τη νέα του ταυτότητα. Πλάθει μια καινούργια persona, με το όνομα Adriano Meis, μυθιστορηματοποιεί ένα παρελθόν και με τα χρήματα που έχει μεταβαίνει στη Ρώμη για να ζήσει. Έχουμε με άλλα λόγια έναν συγγραφέα μέσα στη συγγραφική σκέψη. Έχουμε τον Mattia να συγγραφεί μια νέα ζωή, ενώ ο Pirandello δουλεύει μέσω του ήρωά του δυο χαρακτήρες που διάγουν τη δική τους ζωή. Αλλά η νέα του ζωή χωρίς παρελθόν και χωρίς δυνατότητες και μέλλον είναι άχαρη. Επομένως, ο ήρωας αποφασίζει να πάψει να είναι αφανής κι επιστρέφει στη γενέτειρά του, προκαλώντας σάλο με την επανεμφάνισή του. Η δεύτερη θητεία του ως Mattia Pascal ανατρέπει τόσο τη ζωή του ως Meis όσο και την πρώτη του ως Pascal.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):
Ιδιαίτερα δυνατό κείμενο. Η έννοια της ταυτότητας, η κωμική εναλλαγή της μίας με την άλλη, η ανατρεπτική διάθεση του Pascal, ο ανάλαφρο ύφος και η θεατρικότητα του Pirandello, ο οίστρος με τον οποίο η αφήγηση καθοδηγεί την ιστορία είναι μοναδικά προσόντα ενός μοναδικού έργου. Το κατευχαριστήθηκα!

In2life, 22/11/2018 


> Ο Λουίτζι Πιραντέλλο (1867-1936), πεζογράφος και ίσως ο σημαντικότερος σύγχρονος ιταλός θεατρικός συγγραφέας, γεννήθηκε στο Αγκριτζέντο της Σικελίας, τον αρχαίο Ακράγαντα. Ο ίδιος, μάλιστα, ισχυριζόταν ότι είναι ελληνικής καταγωγής και ότι το επίθετό του είναι παραφθορά του ελληνικού Πυράγγελος. Σπούδασε νομικά, φιλολογία και γλωσσολογία στα πανεπιστήμια του Παλέρμο, της Ρώμης και της Βόννης και δίδαξε ως καθηγητής ιταλικής φιλολογίας στο ανώτατο ινστιτούτο της ιταλικής πρωτεύουσας. Στη Ρώμη ο Πιραντέλο συνεργάστηκε με λογοτεχνικά περιοδικά. δημοσιεύοντας ποιήματα και πεζογραφήματά του. Η πρώτη του ποιητική συλλογή εκδόθηκε το 1899. Η οικονομική καταστροφή του πατέρα του όμως, το 1903, τον ανάγκασε να αποδυθεί σε σκληρό αγώνα επιβίωσης ο οποίος τον έφερε στα πρόθυρα της αυτοκτονίας. Μέσα σ' αυτή την ατμόσφαιρα έγραψε το κυριότερο μυθιστόρημά του, "Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ" (1904), που η απήχησή του τον επέβαλε σαν πεζογράφο. Ακολούθησαν τα έργα "Οι γέροι και οι νέοι" (1909), "Τερτσέτι" (1912), "Η τράπουλα" (1915), κ.ά. Εκείνο όμως που έμελλε να τον κάνει διάσημο σε όλο τον κόσμο ήταν το θεατρικό του έργο, το πρώτο μέρος του οποίου συνέθεσε και πάλι σε μια οδυνηρή εποχή γι' αυτόν, εξαιτίας του θανάτου της μητέρας του και της διανοητικής αρρώστιας της γυναίκας του. Τα κυριότερα θεατρικά έργα του, με τα οποία αποκρυσταλλώθηκε το ύφος γνωστό ως "πιραντελλισμός", είναι: "Έτσι είναι (αν έτσι νομίζετε)", 1917, "Η ηδονή της τιμιότητας", 1917, "Όλα σε καλό", 1920, "Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα", 1921, "Να ντύσουμε τους γυμνούς", 1922, "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε", 1930, κ.ά. Το 1934 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. Πέθανε στη Ρώμη, το 1936.
Πάπισσα Ιωάννα

Monday, January 07, 2019

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ανήμερα


Σήμερα γιορτάζω.
Ως Ιωάννα υποδέχομαι κάθε χρόνια το νέο έτος μια βδομάδα μετά την πρωτοχρονιά.
Με τα διαβασμένα βιβλία των γιορτών σε μια ντάνα δίπλα στην πόρτα να τα δώσω στον επόμενο,
με τα προς ανάγνωση σε μια στοίβα στο γραφείο
και με τα προς αγορά σε μια λίστα πάνω στο μπαρ.

Εύχομαι σε όλους το 2019 να φέρει ισάριθμα καλά βιβλία!



“"Η Πάπισσα Ιωάννα" είναι ένα βιβλίο σταθμός στην ελληνική λογοτεχνία, ένα κλασικό μυθιστόρημα που εξακολουθεί να γοητεύει και να "σκανδαλίζει".
Ο συγγραφέας του Εμμανουήλ Ροΐδης, γνωστός για την υφολογική του δεξιοτεχνία και τη σατιρική του ευθυβολία, εκμεταλλεύεται μια μεσαιωνική ιστορία (για το σκάνδαλο ενός θηλυκού Πάπα που γέννησε στη μέση του δρόμου), με σκοπό να στηλιτεύσει τον σκοταδισμό της εκκλησιαστικής εξουσίας και να παρωδήσει την κοινωνική υποκρισία.
Το απολαυστικό αυτό επίτευγμα, που αφορίστηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία, έχει επανεκδοθεί πολλές φορές στο παρελθόν και έχει μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.”

Καλή χρονιά
Πάπισσα Ιωάννα