Ηλίας Γκότσης, “Μια μικρή άγνωστη λύπη”

Οι λύπες και οι φόβοι των ανθρώπων τους συνοδεύουν σαν κακοί φίλοι, τους οδηγούν στην αυτοκτονία αλλά και όσοι ζουν βιώνουν και συμπάσχουν ανάλογα τραυματικά αισθήματα.

Ηλίας Γκότσης “Μια μικρή άγνωστη λύπη” εκδόσεις Αρμός -2018

Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά …και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):

Το βιβλίο μού το σύστησε η Μάτσα στο diastixo.gr. Ο Γκότσης ως συγγραφέας είναι εντελώς άγνωστος, άλλωστε είναι το πρώτο του έργο, αλλά είναι, απ’ όσο κατάλαβα, γνωστός στους κύκλους των ψυχοθεραπευτών.

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ και βαθιά σ’ ευχαριστώ, γιατί μ’ έμαθες και ξέρω

ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ, να πεθαίνω όπου πατώ και να μη σε υποφέρω (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):

Το φοβερό στοιχείο που με κατέπληξε και το θεώρησα εξαιρετική ιδέα για ένα μυθιστόρημα είναι η προσωποποίηση των συναισθημάτων. Σ’ ένα βασικό κι εκτενές κεφάλαιο η Λύπη γίνεται φίλη-κολλητσίδα και ο Φόβος ένας παρδαλός τύπος. Οι πρωταγωνιστές και κυρίως ο αφηγητής Μιχάλης τούς αντιμετωπίζει σαν είναι πραγματικά πρόσωπα, με εμμονές και αυτονόητες προσκολλήσεις. Αυτό το εύρημα δίνει στα συναισθήματα και στους φόβους έμψυχη διάσταση, παύουν να είναι ελεγχόμενα και αποκτούν μια μερική; αυτονομία. Έτσι, μέσα στο κείμενο αποκτούν μυθιστορηματική αξία, συνοδεύουν τους ανθρώπινους πρωταγωνιστές και επεκτείνουν το casting.

Ο αρχικός αφηγητής μαζεύει ιστορίες από τον κόσμο των κλοσάρ και των απόκληρων της ζωής. Η πρώτη ιστορία αφορά στον Μιχάλη, ο οποίος ζει με τη Λύπη και τον Φόβο, αφού ο ίδιος έχει ανασφάλειες ειδικά μετά την αυτοκτονία του πατέρα του, τον σε αυτοκινητικό δυστύχημα θάνατο της μητέρας του και μια ακόμα αυτοκτονία που συνέβη στην πολυκατοικία του. Η ιστορία δεν τρέχει αλλά με βήματα σημειωτόν, με μικρά βήματα μπροστά και με σπειροειδείς πορείες ξαναμαθαίνουμε τις συνθήκες που οδήγησαν στους θανάτους αλλά και τα συναισθήματα, εμμονικά και αμείλικτα, που άφησαν πίσω τους.

Στο μυθιστόρημα κυριαρχούν οι αντανακλάσεις και οι ταυτίσεις. Ο Μιχάλης νιώθει τα συναισθήματα των αυτοχείρων σαν να τα βιώνει ο ίδιος. Η μάνα του συναισθάνεται τον πατέρα που έφυγε. Κάθε ήρωας ζει τη δική του ζωή και μαζί συμπάσχει με τους άλλους.

Στην ουσία έχουμε ένα μυθιστόρημα συναισθημάτων –όπως λέμε μυθιστόρημα ιδεών. Δεν προκρίνονται τόσο οι δράσεις και οι πράξεις, αλλά οι σκέψεις, τα συναισθήματα και τα ενοχλητικά ψυχικά δράματα. Έτσι, πρωτεύοντα ρόλο παίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι, οι χαρακτήρες σε ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων. Αυτό βέβαια ενέχει έναν σημαντικό κίνδυνο, καθώς το μυθιστόρημα μετατρέπεται σε παράλληλες ψυχαναλυτικές εξομολογήσεις. Αντί δηλαδή να ισομοιράσει πράξεις και εξομολόγηση, όπως ίσως είχε κατά νου ο συγγραφέας, έριξε τελικά το βάρος στον ψυχισμό και στην εξωτερίκευσή του, γεγονός που δημιουργούσε πολλές κοιλιές σε μερικά σημεία.

Η πιο γλυκιά πατρίδα είναι η καρδιά, Οδυσσέα γύρνα κοντά μου, που τ’ άγια χώματα της πόνος και χαρά (Μανώλης Ρασούλης – Βάσω Αλαγιάννη):

Ενδιαφέρον project. Φιλόδοξη σύνθεση με ορισμένα πολύ θετικά ευρήματα, αν και στην πράξη θα μπορούσαν οι αναλογίες να είναι πιο καλές. Το τέλος αναδεικνύει τον εγκιβωτισμό της αφήγησης του Μιχάλη στο βιβλίο του συλλογέα ιστοριών. Αν μπορούσε να οργανώσει πιο αρχιτεκτονικά τη δομή του έργου, ο Γκότσης, αξιοποιώντας την ψυχική διάσταση των ηρώων του, θα έγραφε ένα ακόμα καλύτερο έργο.

In2life, 28/11/2018 

> Ο Ηλίας Γκότσης γεννήθηκε στη Μεσσηνία το 1967. Σπούδασε Κοινωνιολογία και στη συνέχεια εκπαιδεύτηκε στη Συστημική και Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία. Έχει δουλέψει για πολλά χρόνια ως οικογενειακός, ατομικός και ομαδικός ψυχοθεραπευτής. Από το 1995 εργάζεται στον ΟΚΑΝΑ, όπου από το 2002 έως το 2015 υπήρξε υπεύθυνος της Μονάδας Απεξάρτησης Εφήβων και Νέων ΑΤΡΑΠΟΣ-ΟΚΑΝΑ, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια είναι υπεύθυνος για τις εκπαιδευτικές δράσεις του οργανισμού.

Πάπισσα Ιωάννα

Λουίτζι Πιραντέλο, “Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ”

Πώς διαγράφει κανείς τη ζωή του κι αναγεννάται ως κάτι καινούργιο; Πώς η κωμική διάθεση στήνει ένα έξοχο μυθιστόρημα, με θεατρικά στοιχεία, με ανατρεπτικές νότες, με πειραγμένα τα φρένα; Ο Mattia Pascal εμφανίζεται ως πεθαμένος και ξαναζεί ως Adriano Meis. Ο Pirandello είχε κέφια…

Luigi Pirandello “Il fu Mattia Pascal” 1904 Λουίτζι Πιραντέλο “Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ” μετ. Δ. Δότση εκδόσεις Μεταίχμιο -2018

Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):

Ο Pirandello είναι διάσημος θεατρικός συγγραφέας και λιγότερο πεζογράφος. Φαντάζομαι ότι το Nobel λογοτεχνίας που έλαβε το 1934 το πήρε πρώτιστα για τα δράματά του, όπως το “Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε”, το “Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα” και το “Απόψε αυτοσχεδιάζουμε”. Ωστόσο πάντα έγραφε και πεζά.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):

Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα είναι η αυτοβιογράφηση του Mattia Pascal που δηλώνει ότι ήδη είναι δύο φορές νεκρός. Από πλούσια οικογένεια έμεινε σταδιακά φτωχός εξαιτίας της κακοδιαχείρισης του επιστάτη τους, παντρεύτηκε την κόρη μιας μέγαιρας κι έγινε βιβλιοθηκάριος για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στα έξοδα της οικογένειας. Μέχρι και στο καζίνο του Monte Carlo καταφεύγει για να κερδίσει μερικά χρήματα και να αποστομώσει τη στρίγγλα πεθερά του.

Ο Mattia έζησε τρομερά και φοβερά πράγματα (χρεοκοπία, απώλεια της μητέρας του και της κόρης του, συμβίωση με τη γκρινιάρα πεθερά του κ.ο.κ.), αλλά η αφήγησή του διέπεται από χαλαρό ύφος και χιουμοριστική διάθεση. Η μορφή της αφήγησης είναι contra ρόλος, σε σχέση με το περιεχόμενο που είναι στην αρχή από δραματικό ώς τραγικό, ώσπου... Αυτό όμως, πέρα από πιραντελικό σήμα κατατεθέν, προετοιμάζει το έδαφος για την ολική ανατροπή, που δίνει και το στίγμα στο βιβλίο…

…ο Mattia Pascal, όσο λείπει στο Monte Carlo, διαβάζει στην εφημερίδα ότι αναγνωρίστηκε στο σώμα ενός αυτόχειρα, που έδωσε τέλος στη ζωή του στο χωράφι του. Κι ενώ ετοιμάζεται να γυρίσει και να το διαψεύσει, αποφασίζει ότι αυτή είναι μια πρώτης τάξης ευκαιρία να ξαναρχίσει τη ζωή του χωρίς τα βάρη του παρελθόντος. Κι αυτό το εύρημα πρωτοπορεί δίνοντας μυθιστορηματικές προεκτάσεις κι ανοικτά νήματα για τη συνέχεια. Φυσικά, δεν ξέρω αν το έκανε πρώτος ο Pirandello, αλλά ο Mattia Pascal έμεινε στη ιστορία των γραμμάτων ως μια τέτοια μυθιστορηματική περίπτωση. Κι από κει τη δανείστηκε ο Σεφέρης, για να φτιάξει τον Έλληνα Μαθιό Πασχάλη…

Ο Mattia Pascal επινοεί τη νέα του ταυτότητα. Πλάθει μια καινούργια persona, με το όνομα Adriano Meis, μυθιστορηματοποιεί ένα παρελθόν και με τα χρήματα που έχει μεταβαίνει στη Ρώμη για να ζήσει. Έχουμε με άλλα λόγια έναν συγγραφέα μέσα στη συγγραφική σκέψη. Έχουμε τον Mattia να συγγραφεί μια νέα ζωή, ενώ ο Pirandello δουλεύει μέσω του ήρωά του δυο χαρακτήρες που διάγουν τη δική τους ζωή. Αλλά η νέα του ζωή χωρίς παρελθόν και χωρίς δυνατότητες και μέλλον είναι άχαρη. Επομένως, ο ήρωας αποφασίζει να πάψει να είναι αφανής κι επιστρέφει στη γενέτειρά του, προκαλώντας σάλο με την επανεμφάνισή του. Η δεύτερη θητεία του ως Mattia Pascal ανατρέπει τόσο τη ζωή του ως Meis όσο και την πρώτη του ως Pascal.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):

Ιδιαίτερα δυνατό κείμενο. Η έννοια της ταυτότητας, η κωμική εναλλαγή της μίας με την άλλη, η ανατρεπτική διάθεση του Pascal, ο ανάλαφρο ύφος και η θεατρικότητα του Pirandello, ο οίστρος με τον οποίο η αφήγηση καθοδηγεί την ιστορία είναι μοναδικά προσόντα ενός μοναδικού έργου. Το κατευχαριστήθηκα!

In2life, 22/11/2018 

> Ο Λουίτζι Πιραντέλλο (1867-1936), πεζογράφος και ίσως ο σημαντικότερος σύγχρονος ιταλός θεατρικός συγγραφέας, γεννήθηκε στο Αγκριτζέντο της Σικελίας, τον αρχαίο Ακράγαντα. Ο ίδιος, μάλιστα, ισχυριζόταν ότι είναι ελληνικής καταγωγής και ότι το επίθετό του είναι παραφθορά του ελληνικού Πυράγγελος. Σπούδασε νομικά, φιλολογία και γλωσσολογία στα πανεπιστήμια του Παλέρμο, της Ρώμης και της Βόννης και δίδαξε ως καθηγητής ιταλικής φιλολογίας στο ανώτατο ινστιτούτο της ιταλικής πρωτεύουσας. Στη Ρώμη ο Πιραντέλο συνεργάστηκε με λογοτεχνικά περιοδικά. δημοσιεύοντας ποιήματα και πεζογραφήματά του. Η πρώτη του ποιητική συλλογή εκδόθηκε το 1899. Η οικονομική καταστροφή του πατέρα του όμως, το 1903, τον ανάγκασε να αποδυθεί σε σκληρό αγώνα επιβίωσης ο οποίος τον έφερε στα πρόθυρα της αυτοκτονίας. Μέσα σ' αυτή την ατμόσφαιρα έγραψε το κυριότερο μυθιστόρημά του, "Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ" (1904), που η απήχησή του τον επέβαλε σαν πεζογράφο. Ακολούθησαν τα έργα "Οι γέροι και οι νέοι" (1909), "Τερτσέτι" (1912), "Η τράπουλα" (1915), κ.ά. Εκείνο όμως που έμελλε να τον κάνει διάσημο σε όλο τον κόσμο ήταν το θεατρικό του έργο, το πρώτο μέρος του οποίου συνέθεσε και πάλι σε μια οδυνηρή εποχή γι' αυτόν, εξαιτίας του θανάτου της μητέρας του και της διανοητικής αρρώστιας της γυναίκας του. Τα κυριότερα θεατρικά έργα του, με τα οποία αποκρυσταλλώθηκε το ύφος γνωστό ως "πιραντελλισμός", είναι: "Έτσι είναι (αν έτσι νομίζετε)", 1917, "Η ηδονή της τιμιότητας", 1917, "Όλα σε καλό", 1920, "Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα", 1921, "Να ντύσουμε τους γυμνούς", 1922, "Απόψε αυτοσχεδιάζουμε", 1930, κ.ά. Το 1934 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. Πέθανε στη Ρώμη, το 1936.

Πάπισσα Ιωάννα

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ανήμερα

Σήμερα γιορτάζω.

Ως Ιωάννα υποδέχομαι κάθε χρόνια το νέο έτος μια βδομάδα μετά την πρωτοχρονιά.

Με τα διαβασμένα βιβλία των γιορτών σε μια ντάνα δίπλα στην πόρτα να τα δώσω στον επόμενο,

με τα προς ανάγνωση σε μια στοίβα στο γραφείο

και με τα προς αγορά σε μια λίστα πάνω στο μπαρ.

Εύχομαι σε όλους το 2019 να φέρει ισάριθμα καλά βιβλία!

“"Η Πάπισσα Ιωάννα" είναι ένα βιβλίο σταθμός στην ελληνική λογοτεχνία, ένα κλασικό μυθιστόρημα που εξακολουθεί να γοητεύει και να "σκανδαλίζει".

Ο συγγραφέας του Εμμανουήλ Ροΐδης, γνωστός για την υφολογική του δεξιοτεχνία και τη σατιρική του ευθυβολία, εκμεταλλεύεται μια μεσαιωνική ιστορία (για το σκάνδαλο ενός θηλυκού Πάπα που γέννησε στη μέση του δρόμου), με σκοπό να στηλιτεύσει τον σκοταδισμό της εκκλησιαστικής εξουσίας και να παρωδήσει την κοινωνική υποκρισία.

Το απολαυστικό αυτό επίτευγμα, που αφορίστηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία, έχει επανεκδοθεί πολλές φορές στο παρελθόν και έχει μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.”

Καλή χρονιά

Πάπισσα Ιωάννα

Χρήστος Χωμενίδης, “Ο φοίνικας”

Ο Σικελιανός κι ο Ψευδο-Σικελιανός, τον οποίο έφτιαξε ο Χωμενίδης ως καρικατούρα, ως μυθιστορηματικό ήρωα που κινείται στα όρια του λογικού, με σκηνές και με ακρότητες εξόχως διογκωμένες.

Χρήστος Χωμενίδης “Ο φοίνικας” εκδόσεις Πατάκη -2018

Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):

Το έργο του Χωμενίδη μπορεί να χωριστεί σε δύο κατηγορίες, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν με αδιαπέραστα στεγανά τα έργα του. Απ’ τη μια, κείμενα με πολιτική σκέψη, αφηγηματική άνεση, σύνδεση του ατομικού και του κοινωνικού, μια χωμενίδεια σοβαρότητα που βρίσκει πλευρές του ανθρώπου να αξιοποιήσει με επιτυχία (Π.χ. η “Νίκη”). Απ’ την άλλη, η υπερβολή της διακωμώδησης, η φάρσα ως αφηγηματική τεχνική, η παρωδία ως διαρκές γίγνεσθαι, η διαστρέβλωση της πραγματικότητας ως λοξή ματιά, στοιχεία που καθιστούν την ανάγνωση …χλιαρή.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):

Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα είναι η βιογραφία του Παρασκευά (Πάρη) Κερκινού.

Κι εδώ έχουμε το εξής παρωδιακά πρωτόγνωρο. Συνήθως έχουμε βιογραφία πραγματικών προσώπων ή μυθιστορηματική βιογραφία ιστορικών προσωπικοτήτων. Το ένα άκρο. Το άλλο άκρο θέλει βιογραφίες φανταστικών προσώπων, τα οποία παρουσιάζονται σαν πραγματικά με όλες τις λεπτομέρειες της μυθοπλαστικής ζωής τους. Ο Χωμενίδης κάνει κάτι διαφορετικό κι απ’ τα δύο. Πάνω στα πρότυπα του Άγγελου Σικελιανού (και της Εύας Πάλμερ) ο συγγραφέας φτιάχνει έναν Ψευδο-Σικελιανό, τον Πάρη Κερκινό, που κρατά τους απόηχους της ζωής του πραγματικού ποιητή, αλλά μόνο αυτούς, καθώς όλα τα άλλα είναι φανταστικές σκηνές, μυθιστορηματικά γνωρίσματα, παρωδιακές καταστάσεις, που δημιουργούν έναν αλλόκοτο υβρίδιο πραγματικής ζωής (λιγότερο) και αχαλίνωτης φαντασίας (περισσότερο).

Ο Πάρης Κερκινός παρουσιάζεται ως νόθος γιος του αρχηγού των Αρβανιτών Ζήσιμου Μπούα, αλλά μεγάλωσε στο σπίτι ενός δάσκαλου στην Ελευσίνα στο όριο του 19ου και του 20ού αιώνα. Κι ενώ οι μεγάλοι έχουν όνειρα γι’ αυτόν, ο ίδιος θέλει να γίνει ηθοποιός –δίπλα στον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο-, γνωρίζει τη μεγαλύτερή του Vivian (Ivy) Springfield, γόνο πάμπλουτης αμερικανικής οικογένειας, η οποία θέλει ν’ αναβιώσει το αρχαίο ελληνικό μεγαλείο. Σαγηνεύεται απ’ την αύρα του Πάρη, τον ενθαρρύνει να συνεχίσει να γράφει ποίηση και τον παντρεύεται άρον άρον στο ταξίδι τους για την Αμερική.

Ο Χωμενίδης ξεσαλώνει αφηγηματικά. Πάντα ήμουν σίγουρη ότι ήταν ένας αξεπέραστος παραμυθάς, που πλάθει ιστορίες απ’ το πουθενά. Κι εδώ η σχέση Σικελιανού – Πάλμερ δίνει μόνο το έναυσμα, γιατί από κει και πέρα ο συγγραφέας φτιάχνει σκηνές κτηνοτροφικής μετοικεσίας, γυμνών κοριτσιών στην πλύση στο ποτάμι, διώξεις κάτω στα υπόγεια tunnel της Αθήνας, πολυήμερο ταξίδι προς την Αμερική, παραμονή σε καλύβα με Ινδιάνους και άλλα επεισόδια που παίζουν ευτράπελα με την έννοια του πιστευτού.

Η απορία μου είναι τι θέλει να πετύχει έτσι ο συγγραφέας. Βλέπει συνεχώς την πραγματικότητα με τα παραμορφωτικά γυαλιά του και την αποτυπώνει ανάλογα; Δείχνει έτσι μ’ αυτόν τον τρόπο ότι η σοβαροφάνεια δεν είναι η πραγματική εικόνα της ζωής; Ή ξεφεύγει από την όποια πραγματικότητα για να δοκιμάσει πάνω της την ανατρεπτική, παρωδιακή, διαστρεβλωτική, κωμική πένα του; Παίζει δηλαδή συγγραφικά για να φτιάξει τους δικούς του κόσμους, όπως στο “Ο κόσμος στα μέτρα του”, τεντώνοντας τη ζωή και την κοινωνία έξω απ’ τα όριά τους;

Κι ο Σικελιανός με τις ιδιορρυθμίες του, τη μεγαλομανία και τον ναρκισσισμό του, τις στο όριο του ουτοπικού βλέψεις του και την ωραιοπάθειά του είναι μια προσωπικότητα, που χωρά τράβηγμα, καρικατουρίστικη ματιά κι υπερβολές. Είχα συνεχώς την αίσθηση ότι μπροστά μου δεν έχω τον όποιο Σικελιανό, αλλά μια γελοιογραφία του, βγαλμένη απ’ τον βίο του αλλά συνάμα με μια μονοκονδυλιά τραβηγμένη και διαστρεβλωμένη. Έβλεπα δηλαδή τα χωμενίδεια χαρακτηριστικά του να κυριαρχούν, αλλά στο βάθος ν’ αχνοφαίνεται ο πραγματικός ποιητής με τη γυναίκα του. Αν ήταν ο πραγματικός ποιητής με τις μυθιστορηματικές του πτυχές, θα καταλάβαινα τη λογική. Αν απ’ την άλλη ο Πάρης ήταν μια πλήρως αυτονομημένη μυθιστορηματική προσωπικότητα, θάμπαινα στην εσωτερική λογική του κειμένου. Τώρα, αμφιταλαντεύομαι ανάμεσα στον έναν και στον άλλο κι έτσι δεν μπορώ να απολαύσω την αφήγηση, που ’χει τη δική της αξία.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):

Ο Χωμενίδης βρήκε στο πρόσωπο του Σικελιανού το σχέδιο κι έβαλε αυτός τα χρώματα. Αλλά ήταν σκόπιμα υπερβολικά, κωμικά, καρικατουρίστικα, με αποτέλεσμα να νοιάζει τον συγγραφέα πιο πολύ η δική του υπέρμετρη και γελοιογραφική αφήγηση παρά το πραγματικό πρόσωπο.

> O Xρήστος Xωμενίδης γεννήθηκε το 1966 στην Aθήνα. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Aθηνών και παρακολούθησε μαθήματα νομικών στην Σοβιετική Ένωση και Επικοινωνίας στην Αγγλία. Αρχικά εργάστηκε σε δικηγορικό γραφείο των Αθηνών. Πρωτοεμφανίστηκε ως συγγραφέας το 1988, με διήγημά του στο περιοδικό "Playboy". Έκτοτε συνεργάστηκε με πολλές εφημερίδες και περιοδικά, με πιο πρόσφατες τις συνεργασίες με "Τα Νέα" και με το περιοδικό "Capital". Tο 1993 εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα, "Tο σοφό παιδί" (Εστία, 21η έκδοση: Μάιος 2001· Εκδόσεις Πατάκη, 2008), που το 1997 μεταφράστηκε στα γαλλικά ("Le Jeune sage", Seuil) και στη συνέχεια στα ιταλικά και στα εβραϊκά. Ακολούθησε το μυθιστόρημα "Tο ύψος των περιστάσεων" (Εστία, 1995, γαλλικά: "La hauteur des circonstances", Seuil, 1998), η συλλογή διηγημάτων "Δεν θα σου κάνω το χατίρι" (Εστία, 1997), το μυθιστόρημα "H φωνή" (Εστία, 1998, 10η έκδοση: 1999· Εκδόσεις Πατάκη, 2011, γαλλικά: "La voix volee", Seuil, 2003), καθώς και τα βιβλία "Δεύτερη ζωή" (διηγήματα, Εστία, 2000), "Υπερσυντέλικος" (μυθιστόρημα, Εστία, 2003), "Το σπίτι και το κελλί" (μυθιστόρημα, Πατάκης, 2005· 8η έκδοση, 2014), "Λόγια φτερά" (μυθιστόρημα, Πατάκης, 2009), "Στη Δευτέρα Παρουσία ας μας βάλουν απουσία" (διηγήματα, Πατάκης, 2010), "Ο κόσμος στα μέτρα του" (μυθιστόρημα, Πατάκης, 2014), "Νίκη" (μυθιστόρημα, Πατάκης, 2014, Κρατικό βραβείο μυθιστορήματος, Bραβείo μυθιστορήματος του περιοδικού "Αναγνώστης" και Βραβείο μυθιστορήματος Public), "Νεαρό άσπρο ελάφι" (μυθιστόρημα, Πατάκης, 2016). Τα βιβλία του έχουν µεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, ισπανικά, τσεχικά, λιθουανικά, τουρκικά και εβραϊκά. Μετέφρασε στα ελληνικά το θεατρικό έργο "The Rope" του Patrick Hamilton (α' παράσταση: Θέατρο Χώρα, 1998), και έγραψε το σενάριο για την ταινία "Μαύρο γάλα" (σκην. Νίκος Τριανταφυλλίδης, 1999) και για την τηλεοπτική σειρά της ΕΤ1 "Η φωνή" (πάνω στο δικό του μυθιστόρημα, σκην. Γιώργος Οικονόμου, 18 επεισόδια, 2001). Για ένα μικρό διάστημα αναμίχθηκε στην πολιτική, ως μέλος της ΚΕ του κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς (ΔΗΜΑΡ). Μεταξύ 2002-2010 εργάστηκε ως ραδιοφωνικός παραγωγός, με καθημερινή εκπομπή στα ερτζιανά. Σήμερα κατοικεί πάντα στην Κυψέλη και επιµένει να ελπίζει στο καλύτερο.

Πάπισσα Ιωάννα

Αβραάμ Β. Γεοσούα, “Η κομπάρσα”

Τελικά τι σημαίνει “δεν θέλω να κάνω παιδιά”; Πώς βλέπουν οι άλλοι μια τέτοια απόφαση και ποια μικρά συμβάντα θα δώσουν τον τόνο τους στην ίδια την πρωταγωνίστρια;

א.ב. יהושע‎ 2014 Αβραάμ Β. Γεοσούα “Η κομπάρσα” μετ. Μ. Κοέν εκδόσεις Καστανιώτη -2018

Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):

Η “Ρετροσπεκτίβα” του Yehoshua ήταν απ’ τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Η ισραηλινή λογοτεχνία ήταν πάντως στις πολύ καλές επιλογές, αφού πολυάριθμοι συγγραφείς της μας έχουν αφήσει εξαιρετικές εντυπώσεις. Βουρ λοιπόν στο νέο βιβλίο…

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):

Η Noga είναι αρπίστρια στη συμφωνική ορχήστρα του Arnhem της Ολλανδίας. Επειδή η μητέρα της θέλει να δοκιμάσει να μείνει σε γηροκομείο στο Τελ Αβίβ, έρχεται με τρίμηνη άδεια στην Ιερουσαλήμ, για να μείνει στο πατρικό σπίτι. Εκεί βρίσκει πρόσκαιρα δουλειά ως κομπάρσα σε ταινίες κι όπερες, αντιμετωπίζει δυο πιτσιρίκια που τρυπώνουν στο σπίτι για να δουν τηλεόραση και ξανασυναντά την πατρίδα της, με τους υπερορθόδοξους Εβραίους.

Η ιστορία εξελίσσεται αργά και χωρίς κορυφώσεις. Από την καθημερινότητα της Noga και τις εμπειρίες της στον κινηματογράφο έως τις επισκέψεις στη μητέρα της και τις κόντρες της με τους ανήλικους εισβολείς. Κάθε επεισόδιο είναι συνήθως μικρό κι ανοίγει απλώς τον φακό προς μία ακόμα πτυχή της άνευρης ιστορίας. Άνευρης επειδή δεν είχε συγκρούσεις κι όλοι εμφανίζονταν καλοί, καλοπροαίρετοι, μειλίχιοι και ειρηνικοί…

… μέχρι μετά τη μέση του μυθιστορήματος όταν η Noga συγκρούεται με τη μητέρα της. Αιτία η εμφάνιση του πρώην άντρα της αρπίστριας, του Ούρια, ο οποίος την είχε χωρίσει πριν από εννέα χρόνια, επειδή δεν ήθελε να κάνουν παιδιά. Τώρα παντρεμένος με δύο παιδιά, επανεμφανίζεται τυχαία και ξεκινά ένας νέος γύρος επαφών. Ώσπου η Noga επιστρέφει στην Ολλανδία, καθώς η μητέρα της αποφάσισε πού τελικά θα μείνει.

Το θέμα τελικά του μυθιστορήματος, γύρω απ’ το οποίο γυρίζουν όλα τ’ άλλα είναι η μητρότητα. Η σχέση της Noga και τ’ αδελφού της με τη μητέρα τους, η άρνηση της πρωταγωνίστριας να κάνει παιδιά, όσο ήταν παντρεμένη με τον Ούρια, η εγκυμοσύνη μιας συναδέλφου στην ορχήστρα, που της στέρησε το ταξίδι στην Ιαπωνία για συναυλίες εκεί, το έργο του Debussy “La mer” (η θάλασσα) που ακούγεται το ίδιο με το “La mère” (η μητέρα), το όνομα της Noga που συνδέεται με την Αφροδίτη, η επάνοδος της περιόδου της Noga είναι επιμέρους θέματα που συναρθρώνονται γύρω από τη μητέρα/μη-μητέρα και τον ρόλο της. Κάνω ή δεν κάνω παιδιά, έχω κάποιον να με φροντίζει όταν μεγαλώσω, πώς πρέπει να νοιάζομαι για τα παιδιά μου ακόμα κι όταν είναι μεγάλα κ.ο.κ.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):

Το βιβλίο ποτέ δεν απογειώθηκε, κι η σύγκρισή του με τη “Ρετροσπεκτίβα” το κάνει να φανεί υποδεέστερο. Όμως, απ’ τη στιγμή που ανακάλυψα το βασικό του θέμα, θες ως γυναίκα, θες επειδή βρήκα τη λογική του, μπήκα στο κλίμα του και προχώρησα μαζί του. Ο τίτλος “κομπάρσα” είναι σαν να υπαγορεύει έναν ρόλο δεύτερο για όποια γυναίκα δεν έχει παιδιά, λες και στο έργο της ζωής θα είναι πάντα άφωνη και περιφερειακή. Δεν ξέρω αν θα συμφωνούσαν οι πολιτισμένες δυτικές κοινωνίες μας…

> Ο Αβραάμ Β. Γεοσούα γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ το 1936. Έχει γράψει θεατρικά έργα που παίχτηκαν στο Ισραήλ και στο εξωτερικό, δοκίμια και άρθρα με θέμα τη σιωνιστική ιδεολογία, τη λογοτεχνία και την πολιτική. Mαζί με τον Άμος Oζ θεωρείται ο σπουδαιότερος σύγχρονος Iσραηλινός συγγραφέας.

Τα μυθιστορήματά του κέρδισαν πολλές διακρίσεις στην Ευρώπη και στην Αμερική και του χάρισαν διεθνή φήμη και αναγνώριση. "Ο εραστής" (1976) κυκλοφόρησε σε είκοσι τέσσερις γλώσσες και το "Ένα αργοπορημένο διαζύγιο" (1982) σε δεκαπέντε χώρες. "Ο κύριος Μάνι" δημοσιεύτηκε το 1990 και πήρε το Α΄ Βραβείο Λογοτεχνίας του Ισραήλ. "Tο ταξίδι στο τέλος της χιλιετίας" τιμήθηκε στις HΠA με το Mέγα Bραβείο Kριτικών Eβραίων Συγγραφέων.

Παράλληλα με τη συγγραφική του δουλειά, ο Γεοσούα είναι ενεργό μέλος του Κινήματος για την Ειρήνη και υπέρμαχος μιας ειρηνικής επίλυσης του παλαιστινιακού προβλήματος. Σήμερα διδάσκει εβραϊκή και συγκριτική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Χάιφας.

Πάπισσα Ιωάννα

Λούκα Ντ’ Αντρέα, “Η κατάρα της Λίσι”

Θρίλερ σημαίνει ένταση, ανατροπές και αίμα. Όλα αυτά όμως όχι με την εύκολη λύση της φαντασμαγορίας αλλά με τη δύσκολη της μελετημένης πλοκής και της σταδιακής κατάκτησης της γραφής.

Luca D’ Andrea “Lissy” 2017 Λούκα Ντ’ Αντρέα “Η κατάρα της Λίσι” μετ. Ά. Ραΐκου εκδόσεις Ψυχογιός -2018

Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):

Όταν έχω πήξει από το “σοβαρό” διάβασμα κι όταν οι υπόλοιπες υποχρεώσεις με πνίγουν, διαλέγω ένα γρήγορο ανάγνωσμα, που δεν θα είναι πιθανόν καλλιτεχνικό αριστούργημα αλλά θα απορροφήσει τους κραδασμούς της ζωής.

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):

“Χειμώνας, 1947. Η Μαρλέν έχει παντρευτεί τον Χερ Βίγκαναρ, τον άνθρωπο που φοβούνται όλοι στο Νότιο Τιρόλο, για να ξεφύγει από τη μίζερη ζωή της. Τώρα όμως κάτι έχει αλλάξει και δεν μπορεί να υποκρίνεται ότι δεν έχει συμβεί τίποτα. Ξέρει ότι ο άντρας της δε θα συγχωρήσει την προδοσία της αλλά αποφασίζει να το σκάσει αφού αρπάξει τον πολύτιμο θησαυρό του, κάτι που ξεπερνά την όποια χρηματική αξία. Όταν όμως έχει ένα ατύχημα στην προσπάθειά της να περάσει τα σύνορα, τη σώζει ο Ζίμον Κέλερ, ένας ορεσίβιος που ζει σε ένα απομονωμένο αγρόκτημα. Στο μεταξύ ο Χερ Βίγκαναρ, εξοργισμένος και αντιμέτωπος με μια εγκληματική οργάνωση, το Καρτέλ, έχει εξαπολύσει κυνήγι εναντίον της, ενώ και ένας πληρωμένος δολοφόνος είναι στα ίχνη της, αποφασισμένος να ολοκληρώσει την αποστολή του. Πολύ σύντομα η Μαρλέν θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή για τη ζωή της: ο άντρας της, ο εκτελεστής, ο Ζίμον Κέλερ ή... η Λίσι.”

Με λίγα λόγια η υπόθεση από το οπισθόφυλλο του βιβλίου. Το βιβλίο μυρίζει θριλεράκι με την ωμή του βία και σελίδες δράσης, μυρίζει κυνηγητό και suspense, μυρίζει τεταμένες σκηνές και γρήγορα επεισόδια.

Απ’ τη μια μεριά, ο Robert Wegener από μικρό παιδί μέσα στον πόλεμο έγινε αδίστακτα και αριβιστικά μεγάλος και τρανός μαφιόζος. Κι απ’ την άλλη η γυναίκα του Marlene, που κλέβει τα ζαφείρια του κι εξαφανίζεται. Σε δυστύχημα πέφτει σε χαντάκι απ’ όπου τη μαζεύει ένας ορεσίβιος αγροκτηματίας, ο Simon Keller, που την περιποιείται στην απομονωμένη, χιονισμένη αγροικία του. Ο άντρας της έχει δώσει εντολή σε έναν πληρωμένο δολοφόνο να τη βρει και να την σκοτώσει…

Η εκδίκηση είναι ο μόνιμος μοχλός που κινεί τα νήματα και πυροδοτεί τη βία. Τόσο στο παρόν με τον πληρωμένο Άντρα Εμπιστοσύνης να ξαμολιέται πίσω από τη Marlene όσο και στο παρελθόν όταν ο Simon Keller σκότωσε τον πατέρα του, όταν αυτός είχε σκοτώσει την κόρη του Elisabeth (Lissy), κι έπειτα προχώρησε με μια ψυχολογική παρόρμηση στη θανάτωση πολλών άλλων. Έτσι, όλοι οι χαρακτήρες που παρελαύνουν μέσα στο μυθιστόρημα έχουν ισχυρά απωθημένα, τα οποία ξεσπούν με φόνους και μορφές εκδίκησης. Και μάλιστα ο D’ Andrea καταφέρνει όλοι να είναι αντιμέτωποι με κάποιον τρόπο μεταξύ τους: η Marlene μισεί τον Wegener λόγω της καταπίεσης του κι αυτός διώκει τη γυναίκα του, επειδή τον πρόδωσε, ο Simon θέλει αίμα, ενώ η Marlene κάποια στιγμή οσμίζεται τη φονική του φύση και επιχειρεί να τον σκοτώσει… για να μη βάλουμε σ’ αυτές τις δολοφονικές εξισώσεις τον Άνδρα Εμπιστοσύνης, το Καρτέλ και ποικίλους δευτερεύοντες χαρακτήρες. Η ευφυής πένα του D’ Andrea φέρνει τους δυο μονομάχους σε μια μοιραία σύγκλιση, τον Zimon Keller και τον Άνδρα Εμπιστοσύνης. Η φονική κατάληξη απελευθερώνει γουρούνες, γυναίκες και δυνάμεις…

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):

Δυνατό ανάγνωσμα. Θρίλερ, μυστήριο, ανατροπές, ατμόσφαιρα, ένταση, συγκίνηση, ωμότητα, πίστη, φωνές, φόνοι, ενοχές, παρελθόν, εκδίκηση, καχυποψία, όλα σε ένα δυναμικό crescendo που εκτινάσσει το τέλος στα ύψη.

In2life, 12/12/2018 

> Ο Λούκα Ντ' Αντρέα γεννήθηκε το 1979 στο Μπολτσάνο, όπου και ζει. Είναι ο συγγραφέας της τηλεοπτικής σειράς Mountain Heroes, με θέμα τις πραγματικές διασώσεις στις Άλπεις. "Η ουσία του κακού", το πρώτο του θρίλερ, πούλησε στην Ιταλία περισσότερα από 100.000 αντίτυπα μέσα σε μερικούς μήνες από την κυκλοφορία του και τα δικαιώματά του έχουν πουληθεί σε 31 χώρες.

Πάπισσα Ιωάννα

Θωμάς Κοροβίνης, “Ο θρύλος του Ασλάν Καπλάν”

Λαϊκό ρομάντζο μιας άλλης εποχής που ξαναζωντανεύει σε συσκευασία μυθιστορήματος. Κι ο αναγνώστης του 21ου αιώνα διακτινίζεται στις αρχές του 20ού και ξαναζεί τη μεγάλη φωτιά της Θεσσαλονίκης.

Θωμάς Κοροβίνης “Ο θρύλος του Ασλάν Καπλάν” εκδόσεις Άγρα -2018

Όλη η ζωή του ένας παραπονιάρης μύθος τυλιγμένος / στου νου του την ανέμη και στου ονείρου την απόχη / κι αυτός στ’ άλογο με τα όπλα του στο στήθος φορτωμένος / περνάει κι όλοι γιουχάρουν "Δον Κιχώτη" (Sadahzinia):

Το όνομα του Κοροβίνη το έχω συνδυάσει με αφηγήσεις βασισμένες στην ελληνοτουρκική ιστορία. Σε πόλεις με μικτό πληθυσμό και δρώμενα που δείχνουν την έντονη, συνεχή αλληλεπίδραση των δύο λαών, όσο ζούσαν σε κοινά μέρη. Στο ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ έχουμε διαβάσει το “’55” (29/9/2013), “Το πρώτο φιλί” (7/10/2015) και τον “Κατάδεσμο” (22/11/2016).

Αυτό ζητάει η καρδιά του ν’ αλαφρώσει. / Να φέρει ανάσκελα το κόσμο από τη βάση (Sadahzinia):

Στο παρόν πλούσιο μυθιστόρημα, πλούσιο σε σελίδες και σε πληροφορίες, διαβάζω με έκπληξη στον υπότιτλο: “Λαϊκό ρομάντζο τον καιρό της φωτιάς του ’17 στη Θεσσαλονίκη”. Ρομάντζο; Δηλαδή λαϊκό ανάγνωσμα που εκδιδόταν σε εφημερίδες της εποχής, σε συνέχειες, και αποτελούσε παραλογοτεχνία, ικανή για τους λαϊκούς αναγνώστες που έβρισκαν ψυχαγωγία σε τέτοια κείμενα. Και σκέφτομαι ότι στην εποχή μας, στην εποχή της “ανακύκλωσης”, παλιά είδη έρχονται να ξαναχρησιμοποιηθούν, όχι βέβαια με τους όρους της πρώτης τους χρήσης, αλλά με μια νέα ματιά και σε νέα καλούπια.

Ο Κοροβίνης λοιπόν ανανεώνει με μεταμοντέρνο τρόπο το “ρομάντζο”, εστιάζοντας στη Θεσσαλονίκη του 1917. Ιστορικά, η πόλη, απ’ όσο θυμάμαι, είναι πλέον ελληνική, αλλά ακόμα διατηρεί την πολυπληθυσμιακή της σύσταση. Έτσι, ο συγγραφέας απλώνει στον καμβά της πόλης τρία βασικά θέματα:

1_ η πολυπολιτισμική της ιδιοσυγκρασία συγκεντρώνει σε μια πολυστρωματική σύνθεση Έλληνες, Τούρκους, Βούλγαρους, Αλβανούς, Εβραίους και προσώρας Βαλκάνιους, Άγγλους, Γάλλους, Ρώσους κ.ο.κ., στρατεύματα δηλαδή που καταυλίζονταν εκεί στο πλαίσιο του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου και του Εθνικού Διχασμού.

2_ λαϊκός πολιτισμός, που αποτελείται από φτωχογειτονιές, φαγητά, λαϊκή θυμοσοφία, μαγγανείες και αφελείς πίστεις, θρησκοληψία, μαγκιά, κρασοπουλειά, βρισιές, πόρνες, χαμίνια και άλλα στοιχεία που ζωγραφίζουν το τοπίο, τόσο σκηνικά όσο και ατμοσφαιρικά.

3_ Ανδρεία και λαγνεία: άνδρες γενναίοι, μπαρουτοκαπνισμένοι, αράθυμοι, αψείς, με όπλα, μουστάκια, μπότες, βαριές εκφράσεις, σκληρά βλέμματα και γυναίκες μαργιόλες, ανατολίτικης λαγνείας, λευκόσαρκες, λαγγευτικές, μαντάμες και πόρνες, που περιφέρονται φιλήδονα και σκορπούν αρώματα και εξάψεις. Συνευρέσεις, απιστίες, εκμαυλισμοί, πορνεία, αρσενοκοιτία, αιμομιξία απαρτίζουν το γενετήσιο μωσαϊκό με το οποίο κοσμεί ο Κοροβίνης το έργο του.

Το βιβλίο είναι αρκετά ασυνεχές, με την έννοια ότι χωρίζεται σε επιμέρους κεφάλαια, σαν να τα διαβάζει κανείς στην εφημερίδα. Κάθε κεφάλαιο αφορά σε ένα περιστατικό της ζωή του Ασλάν Καπλάν ή της Θεσσαλονίκης και των κατοίκων της. Η υπόθεση δηλαδή είναι στοιχειώδης και πιο πολύ το βάρος πέφτει στον διάκοσμο, στα άπειρα στιγμιότυπα της πόλης, στα λαογραφικά στοιχεία, στα χρώματα και τις λαλιές, στους ανθρώπινους τύπους και τις συνήθειές τους, στα δρομάκια, στα μαγαζιά, στα επαγγέλματα… Ένα πολύχρωμο ψηφιδωτό, που δίνει την εντύπωση ότι αυτό αποτελούσε τη βασική πρόθεση του Κοροβίνη και όχι η ιστορία του.

Ο ίδιος ο Ασλάν Καπλάν είναι ένα είδος Ζορμπά, που ζει τη ζωή του αλλά συνάμα διατηρεί μερικές βαθιές αξίες, όπως “μπέσα, τιμιότητα, φιλία, φιλοπατρία, δικαιοσύνη”. Με μια δική του ηθική ελεημονούσε όσους είχαν ανάγκη και περιέθαλπε στα νοσοκομεία του ασθενείς, κυνηγούσε την αδικία και προστάτευε τους ανήμπορους. Απ’ την άλλη, ήταν “ασυναγώνιστος ερωτύλος”, αφού πίστευε στον έρωτα σαν μοίρα και δεν δίσταζε να ξεδιψάσει κάθε θηλυκό, ακόμα και την ετεροθαλή αδελφή του.

Η γη το παραμύθι λέει του ταξιδιώτη / (που `χε αγάπη την ωραία, την πριγκιπέσσα την κρυφή τη Δουλτσινέα) (Sadahzinia):

Ωραία μαγική αφήγηση. Σε ταξιδεύει. Και μένει στον νου για τις έντονες σκηνές του. Η εποχή αναβιώνει. Η Θεσσαλονίκη ζωντανεύει. 

> Ο Θωμάς Κοροβίνης γεννήθηκε το 1953 στη Νέα Μηχανιώνα Θεσσαλονίκης. Φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση. Από το 1988 έως το 1996 έζησε στην Κωνσταντινούπολη, υπηρετώντας στο Ζάππειο και το Κεντρικό Παρθεναγωγείο της. Εδώ και χρόνια ερευνά πτυχές του ελληνικού και του τουρκικού λαϊκού πολιτισμού καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συνεργάζεται με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά. Από το 1995 μέχρι και το 1999 εργάστηκε ως παραγωγός και επιμελητής ραδιοφωνικών εκπομπών στον 9,58 FM της Θεσσαλονίκης. Έγραψε τα βιβλία: "Τουρκικές παροιμίες", "Κανάλ ντ' Αμούρ", "Τα πρόσωπα της Σωτηρίας Μπέλλου", "Φαχισέ Τσίκα", "Σκανδαλιστικές και βωμολοχικές ελληνικές παροιμίες", "Κωνσταντινούπολη, λογοτεχνική ανθολογία: Τούρκοι ποιητές υμνούν την Κωνσταντινούπολη", "Ο Μάρκος στο χαρέμι", "Το χτικιό της Άνω Τούμπας", "Οι ασίκηδες", "Οι ζεϊμπέκοι της Μικράς Ασίας", "Όμορφη νύχτα", "Σμύρνη: μια πόλη στη λογοτεχνία", "Ο γύρος του θανάτου", "Το αγγελόκρουσμα", κ.ά. Το 1995 βραβεύτηκε με το βραβείο Αμπντί Ιπεκτσί. Το 2011 με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το βιβλίο του "Ο γύρος του θανάτου", με θέμα την υπόθεση του "Δράκου του Σέιχ-Σου", Αριστείδη Παγκρατίδη. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Είναι επίσης συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής λαϊκών τραγουδιών. Έχει συνεργαστεί με τα συγκροτήματα "Βόσπορος", "Εν χορδαίς" και "Λωξάντρα". Το 2002 δημιούργησε, μαζί με την Τουρκάλα ερμηνεύτρια Ντιλέκ Κοτς, το συγκρότημα παραδοσιακής ελληνικής και τουρκικής μουσικής "Ανατολίτικος Σεβντάς". Δισκογραφία (σύνθεση-ερμηνεία): "Από έβενο κι αχάτη", "Φουζουλή: Λεϊλά και Μετζνούν", "Τακίμια", "Το κελί", και συμμετοχή ως στιχουργός σε δίσκους των Νίκου Παπάζογλου, Λιζέτας Καλημέρη, Χρήστου Τσιαμούλη, Βούλας Σαββίδη, Ελένης Βιτάλη, Δημήτρη Κοντογιάννη, κ.ά. Συχνά παρουσιάζει συναυλίες με το δικό του ρεπερτόριο ή με θέματα του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού. Από το 2009, στις αρχές του καλοκαιριού, οργανώνει στο κτήμα του στα Λεχώνια Πηλίου μια βραδιά πανελλήνιας συνάντησης συγγραφέων και αναγνωστών της νεοελληνικής λογοτεχνίας, με τη συμμετοχή μουσικών συγκροτημάτων.

Πάπισσα Ιωάννα