Tuesday, May 20, 2008

Πορτογαλικός καφές galao. Ζοζέ Σαραμάγκου

Ζοζέ Σαραμάγκου
“Περί θανάτου”
μετφ. Αθηνά Ψύλλια
εκδόσεις Καστανιώτη
2007



Όλοι οι άνθρωποι εύχονται ενδόμυχα να σταματήσουν να πεθαίνουν. Ο Σαραμάγκου διερευνά αυτή την πιθανότητα με πολύ μπρίο και ειρωνική προς τις αυταπάτες και βεβαιότητές μας απόψεις.
Κάποια στιγμή λοιπόν ο θάνατος παύει να εξοντώνει τους ανθρώπους σε μια μικρή χώρα. Πιστέψτε το: κανείς δεν ήταν ευχαριστημένος με την κατάσταση, αφού ναι μεν δεν πέθαινε κανείς αλλά αυτό δεν σήμαινε πως δεν γερνούσαν ή ότι δεν τραυματίζονταν μένοντας παράλυτοι, φυτά ή ακρωτηριασμένοι. Το αποτέλεσμα ήταν να παραλύσει ο κοινωνικός ιστός: τα γραφεία κηδειών χρεοκόπησαν, οι οίκοι ευγηρίας τίγκαραν, τα νοσοκομεία έπαθαν συμφόρηση, το ασφαλιστικό κινδύνευε να καταρρεύσει, η Εκκλησία κλονίστηκε που δεν είχε πλέον τον θάνατο να απειλεί, η κυβέρνηση δεν ήξερε πώς να αντιμετωπίσει την κρίση… Αλλά και οι ίδιοι οι υπέργηροι (όπως και οι συγγενείς τους) ήθελαν κάποια στιγμή να γλιτώσουν από τα βάσανα, πράγμα που ανέλαβε η μαφφία, η οποία επιφορτιζόταν με την παράνομη αποστολή να μεταφέρει τον ετοιμοθάνατο έξω από τα σύνορα για να πεθάνει ήσυχος… Πραγματικό πανηγύρι ανατροπών.
Όταν ξαναγύρισε η θάνατος (*γυναίκα, κατά την πορτογαλική παράδοση), όλα ξαναγύρισαν στον κανονικό τους ρυθμό εκτός από έναν βιολοντσελίστα που δεν έλεγε να πεθάνει σύμφωνα με το πεπρωμένο του. Η συνέχεια αναδεικνύει χιουμοριστικά την απορία, την αμηχανία, την αγανάκτηση, αλλά και τον έρωτα της θανάτου προς τον ατυχή θνητό που δεν καταλάβαινε πως τον πολιορκούσε η Χάροντας κι αυτός ακούσια δεν εννοούσε να ενδώσει στις προσκλήσεις της.
Η υπόθεση και μόνο είναι ικανή να κάνει τον αναγνώστη να βυθιστεί στο βιβλίο, αλλά ακόμα περισσότερο ο Σαραμάγκου παίζει με τις αναγνωστικές μας προσδοκίες. Φυσικά η υπόθεση δεν τρέχει μεταξύ σχολίων και περιγραφών, αλλά το ανατρεπτικό του ύφος, η χιουμοριστική και σατιρική του γλώσσα, οι απανωτές εκπλήξεις, η αληθοφάνεια του παράλογου κάνει την ανάγνωση να αναπηδά ακόμα κι εκεί νιώθει κανείς ότι βάλτωσε…
Πατριάρχης Φώτιος

7 comments:

ναυτίλος said...

Αυτός ο δαιμόνιος Πορτογάλος δεν έχει αφήσει ούτε ιερό ούτε όσιο (με κάθε σεβασμό Πατριάρχη μου). Όλα τα έχει "κτυπήσει" ...
Αλλά μόνο με τη γλώσσα του ,όπως έλεγε σε μια συνέντευξή του - άλλοι βέβαια τη χρησιμοποιούν μόνο για γλύψιμο .
Σειρά είχε κι ο Θάνατος . Άλλωστε είναι και σε μια ηλικία τέτοια που θα πρέπει ν' αρχίσει να τον κτυπά κι αυτόν(ή αυτήν).

ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ said...

Φίλε ναυτίλε, δαιμόνιος όντως και γλωσσικά καίριος, παρότι απόφοιτος μόνο του δημοτικού!
Φυσικά ο Σαραμάγκου αποδεικνύει ότι η λογοτεχνία μπορεί να κλονίσει τις βεβαιότητες της ζωής (όπως τον θάνατο) κι έτσι ο άνθρωπος να την ξανακοιτάξει με άλλο βλέμμα.
Πατριάρχης Φώτιος

Roadartist said...

Πολυ ενδιαφέρον βιβλίο, σίγουρα άξιζε η παρουσίαση του σε post! Να είσαι καλά, καλησπέρα!

ΒΙΒΛΙΟΚΑΦΕ said...

Roadartist, το βιβλίο σίγουρα έχει διαβαστεί πολύ στην Ελλάδα και έχει παρουσιαστεί και στα έντυπα και στα ιστολόγια. Σ' ευχαριστώ που είχες την καλοσύνη να αφήσεις τα καλά σου λόγια.
Πατριάρχης Φώτιος

ToliS said...

Από τους καλύτερους ευρωπαίους συγγραφείς κατά την γνώμη μου! Θα το αγοράσω σύντομα. Προτείνω και το "Ολα τα Ονόματα".

Anonymous said...

香格里拉樂園,通霄海水浴場,泰安溫泉,西湖渡假村,木瓜溪,五條港安西府,森林遊樂區,跨海大橋,通梁古榕,二崁古厝,小琉球,社頂自然公園,佳樂水風景區,森林遊樂區,海洋生物博物館,雙流森林,風櫃聽濤,蒔裡海水浴場,飛牛牧場,西湖渡假村,四方牧場,海洋生態教育園區,鯉魚潭,木雕博物館,火車餐廳,華陶窯石蓮園,觀音亭,初鹿牧場,水往上流,小野柳,億載金城,安平古堡,中華民俗村,阿里山,巃頭休閒農場,豐山風景區,瑞里風景區,奮起湖,鎮安宮,赤嵌樓,關仔嶺,走馬瀨農場,三仙台,八仙洞,田寮月世界,佛光山,茂林風景區,西子灣,蓮池潭,海岸公園,頑皮世界,天祥,神秘谷,綠水遊憩區,白楊瀑布,蓮花池,文山溫泉,清水斷崖,鯉魚潭,大禹嶺,黑崎扇菜,東鑫商務旅館,薇閣,少爺旅店,太平山,冬山河親水公園,武荖坑風景區,藝術中心,九曲洞,燕子口

hartaetoi said...

Πόσο μου άρεσει η αρχή!!!Είναι φανταστικό εκείνο το...δεν πέθανε κανείς, και όλοι τρέχουν να δουν τι συμβαίνει και δεν πεθαίνει ο κόσμος, όλοι τρέχανε, μέχρι και η κυβέρνηση, μέχρι και οι νεκροθάφτες!!!Χα,χα!!!Είναι απολαυστικό το βιβλίο!!!